کنترل ارتعاشات افقی و قائم کابل‌ دکل‌های انتقال قدرت با استفاده از میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده بهینه

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

3 عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

doi
10.22060/ceej.2019.14862.5765
چکیده

یکی از شیوه‌های معمول کنترل غیرفعال سازه‌ها تحت اثر زمین‌لرزه بهره‌گیری از سیستم میراگرهای ً مود اول ً با اثرگذاری روی یک مود، که معمولا جرمی تنظیم‌شونده است. میراگرهای جرمی تنظیم شونده غالبا سازه است، سبب کاهش دامنه پاسخ‌ها می‌گردند. ساختار این میراگرها متشکل از سه پارامتر اصلی یعنی جرم، میرایی و سختی می‌باشند. از آنجا که پارامترهای میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده در زمان ارتعاش ثابت می‌باشند، تنظیم صحیح و بهینه آنها بسیار حائز اهمیت است. یافتن مقادیر بهینه پارامترهای میراگر جرمی برای سازه‌های غیرخطی با استفاده از روش‌های عددی مستلزم انجام آنالیزهای دینامیکی غیرخطی متعددی می‌باشد؛ در نتیجه حجم محاسبات لازم بسیار زیاد می‌باشد. مطالعات اخیر انجام گرفته با تمرکز بر روی کاربرد میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده برای سازه‌های ساختمانی می‌باشد که به طور عمده به تغییرمکان‌های جانبی در سازه‌ها توجه شده است؛ در این تحقیق کاربرد میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده و اثربخشی آنها بر روی کابل‌های انتقال قدرت در هر دو جهت عرضی و قائم به طور همزمان مورد نظر بوده که به منظور بررسی رفتار دکل به روش عددی و تحلیلی، سازه دکل تلسکوپی فلزی در نرم‌افزار اجزاء محدود OpenSees مدل‌سازی شده است و برای کاهش حجم محاسبات به منظور یافتن مقادیر بهینه پارامترهای میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده، از روش جستجوی عددی با هدف کمینه کردن تغییرمکان افقی وسط دهانه کابل استفاده شده است. نسبت جرمی بهینه میراگرهای تنظیم‌شونده به منظور کنترل ارتعاشات دکل به همراه کابل‌های انتقال قدرت برابر 5/0 درصد جرم سازه دکل انتخاب شده است. بر اساس تحلیل‌های عددی انجام‌ گرفته برای این نسبت جرمی، میزان کاهش بیشینه تغییرمکان افقی وسط دهانه کابل بین دکل‌ها توسط میراگرهای جرمی تنظیم‌شونده برای زلزله‌های اعمال شده در بیشینه شتاب‌های کمتر از g 5/0 تا حد 50 درصد کاهش یافته است.