روایت‌های درهم‌تنیده: بررسی پیوندهای بین‌متنی فرانسوا رابله و میگل دِ سروانتس

نویسندگان

1 گروه مطالعات اروپا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مطالعات اروپا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2023.363438.1049
چکیده

در این مقاله، رابطة بین‌متنی فرانسوا رابله و میگل دِ سروانتس با تمرکز بر مضامین مشترک، فنون روایی و تأثیرات ادبی آن‌ها بررسی شده است. در این مطالعه تلاش شده است با تکیه بر مفاهیم کارناوالگرایی و دیالوژیسم میخائیل باختین، به این پرسش پاسخ داده شود که چگونه این نویسندگان هنجارهای تثبیت‌شدة دوران خود را به چالش می‌کشند و با آثار یکدیگر درگیر گفت‌وگو هستند. در این پژوهش‌ـ با تحلیل رویکرد هجوآمیز این دو نویسنده به نهادهای اجتماعی، مذهبی و سیاسی‌ـ مضامین مشترکی مانند سلسله‌مراتب اجتماعی، حماقت انسانی و گروتسک در روایت‌های آن‌ها شناسایی شده است. در این مقاله، با مقایسة فنون روایی رابله و سروانتس‌ـ ازجمله شوخ‌طبعی، نقیضه، طنز، و استفاده از سبک پیکارسک با داستان‌سرایی دنباله‌دار‌ـ تعهد مشترک آن‌ها در به‌چالش‌کشیدن ساختارهای روایی سنتی نشان داده شده است. علاوه‌بر این، تأثیرات ادبی و بین‌متنی بالقوه میان دو نویسنده بررسی شده است؛ همچنین، مراجع، اشارات و پژواک آثار هر نویسنده را در آثار دیگری نشان داده‌ایم. در این تحلیل تطبیقی، بر اهمیت رابطة بین‌متنی در آثار ادبی شاخص تأکید شده است تا گامی باشد در مسیر درک ما از رابله و سروانتس و مشارکت آن‌ها در غنی‌سازی ادبیات جهانی. در این تحقیق، با واکاوی مضامین مشترک، فنون روایی و تأثیرات ادبی، ارتباط پایدار این نویسندگان و توانایی آن‌ها در الهام‌بخشیدن به تأمل انتقادی برجسته‌سازی شده است با این امید که درکمان از این روایت‌ها عمیق‌تر شود و بر تحول سنت‌های ادبی تأکید شده باشد.