مقایسه مدل هیبریدی SVR-ACOR-Holt-Winters و مدل GEP بهینه‌شده با الگوریتم وال به‌منظور پیش‌بینی طوفان‌های گردوغبار، مطالعه موردی: استان خوزستان

نویسندگان

1 گروه مهندسی احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه مهندسی احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jphgr.2025.387558.1007863
چکیده

استان خوزستان به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی طوفان‌های گردوغبار در ایران به دلیل شرایط جغرافیایی خاص خود، همواره با چالش‌های جدی در زمینه سلامت عمومی و پایداری محیط‌زیستی مواجه است. در این پژوهش، به ارائه یک هیبریدی SVR-ACOR-Holt-Winters به‌منظور مدل‌سازی طوفان‌های گردوغبار در استان خوزستان، در طول دوره آماری 50 ساله (2020- 1971) پرداخته‌شده است. نتایج نشان داد که مدل SVR-ACOR-Holt-Winters با ریشه میانگین‌مربعات خطا (317/0 - 293/0 =RMSE)، ضریب همبستگی (849/0 - 873/0 =R)، میانگین قدرمطلق خطا (275/0- 293/0 =MAE)، با اختلاف محسوسی، نسبت به مدل‌های انفرادی و مدل‌های دوگانه بررسی‌شده، به‌عنوان مدل برتر انتخاب‌شده است. ایستگاه آبادان با بیشترین فراوانی روزهای گردوغباری دقت بالاتری را در پیش‌بینی طوفان‌های گردوغبار در استان نشان داد که دلیل آن را می‌توان در ارتباط متغیرهای اقلیمی همچون دمای حدی و سرعت باد بر افزایش شاخص فراوانی روزهای همراه با این طوفان‌ها در خوزستان یافت. لذا می‌توان نتیجه گرفت مدل‌سازی طوفان‌های گردوغبار در مناطق بحرانی‌تر از دقت بیشتری برخوردار است. نتایج این مطالعه می‌تواند در مدل‌سازی پدیده گردوغبار و طراحی سیستم‌های هشدار طوفان‌های گردوغبار و کاهش خسارات ناشی از این پدیده، به کار گرفته شود. کاربرد این مدل در سایر مناطق دارای شرایط اقلیمی مشابه نیز می‌تواند موردبررسی قرار گیرد تا امکان تعمیم‌پذیری و اثربخشی آن در پیش‌بینی طوفان‌های گردوغبار در سطح ملی و منطقه‌ای ارزیابی شود.