بانک توسعة جدید بریکس؛ تأملی بر عقلانیت نهادی و مجذوبیت کارکردی

نویسندگان

1 گروه روابط بین‌الملل، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2024.371704.1110
چکیده

نخستین ثمرۀ سال‌ها گفتگو و مباحث انتقادی در اجلاس بریکس به‌منظور اقدام و نوآوری در فضای اقتصاد سیاسی بین‌المللی تأسیس بانک توسعة جدید بود که از سال 2015م کار خود را شروع کرد. این بانک عزم آن دارد که به اقتصادهای درحال‌توسعه و نوظهور منابع مالی و مساعدت‌های فنی عرضه دارد. در این مقاله، پاسخ به این سؤال دنبال شده است: بانک توسعة جدید بر مبنای کدام عقلانیت، انگیزه‌ها و اولویت‌هایی به ایفای نقش در نظام اقتصادی‌ـ‌مالی بین‌المللی پرداخته است؟ فرضیة مقاله این است که بانک توسعة جدید بر مبنای عقلانیت نوآوری تکاملی و منبعث از قدرت اقتصادی با الگوی پویش چهار وجهیِ ظرفیت‌ـ‌حق‌ـ‌وظیفه‌ـ‌اثرگذاری به ایجاد مرجعیت و مجذوبیت پرداخته است. این الگو برای حل مشکلات جهان درحال‌توسعه، توجه به اولویت‌های مبرم و بحران‌خیز (ازجمله زیرساخت‌های اقتصادی‌ـ‌اجتماعی و آثار تغییرات اقلیمی) نقشی مساعدتر از نظم جریان اصلی (نظام بِرِتِن وودز) داراست. روش پژوهش در این مقاله بر اساس رویکرد توصیفی، تفسیری و مفهومی در نظام اقتصاد سیاسی بین‌المللی است. قدرت‌های مؤسس بریکس و بانک توسعة جدید تلاش دارند تا با عملکرد مثبت و سازندة خود در این نهادها و ساختارها، این ساختار جدید را در نظام اقتصادی‌ـ‌مالی بین‌المللی برجسته کنند و پارادایم نهادی رقابتی و مدیریتی خود را در ادارة امور بین‌المللی توسعه تثبیت کنند.