ارزیابی توان اکولوژیک کاربری شهری با مدل MCDM و GIS (مطالعۀ موردی: شهر سهند)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

doi
10.22067/gusd.v4i1.25904
چکیده

استفاده از سرزمین، بدون درنظرگرفتن تفاوت‌های اکولوژیک و پتانسیل‌های محیطی، باعث پیامدهای ناگوار و تخریب محیط زیست می‌شود که در نهایت، منابع طبیعی را در معرض تهدید قرار داده و محیط را از توسعۀ پایدار دور می‌کند. منطقۀ سهند با تنوع اکوسیستم‌های مناسب و مساعد برای زیست انسانی و تنوع جاذبه‌های طبیعی و چشم‌اندازها و مناظر باارزش زیست‌محیطی، از مهم‌ترین نقاط جمعیت‌پذیر استان آذربایجان شرقی است. از این ‌رو، رشد شهرها و سکونت‌گاه‌های روستایی و در پی آن سایر زیرساخت‌ها و تأسیسات انسانی مورد نیاز، ناگزیر از ارزیابی توان اکولوژیک کاربری مناسب و اختصاص پهنه‌هایی از منطقه برای این نوع کاربری شده است. پژوهش پیشِ رو با هدف تعیین کاربری مناسب توسعۀ شهری در منطقۀ سهند استان آذربایجان شرقی تهیه شده است. توسعۀ زیاد شهر سهند و فقدان مطالعات جامع علمی در خصوص ارزیابی توان اکولوژیک توسعة آن، موجب شد «ارزیابی توان اکولوژیک کاربری توسعۀ شهری سهند با مدل تصمیم‌گیری چندمعیاری MCDM و GIS» به ‌عنوان موضوع پژوهش انتخاب شود. نتایج حاکی از آن است که از مجموعِ مساحتِ محدودۀ مطالعاتی سهند که در 1721 واحد اکولوژیک شناسایی شده و دارای 45200 هکتار مساحت است، 3326 هکتار دارای توان درجۀ 1 و 4279 هکتار دارای توان درجۀ 2 برای توسعۀ شهری است در حال حاضر، پراکنش فضایی مراکز جمعیتی شهرستان بیشتر در کاربری درجۀ 2 (متوسط) قرار دارد که از مهم‌ترین دلایل آن می‌توان به شیب متوسط، بافت نسبتاً خوب خاک، شرایط زه‌کشی مناسب و شرایط اقلیمی مساعد اشاره کرد.