تأثیر جنگ ۲۰۲۲ اوکراین بر کوریدورهای ترانزیتی قفقاز

نویسندگان

1 گروه روابط بین‌الملل، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 گروه روابط بین‌الملل، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.22059/jcountst.2023.364611.1061
چکیده

جنگ اوکراین را شاید بتوان جدی‌ترین تنش میان روسیه و غرب پس از جنگ سرد دانست که دامنة آن از اوکراین فراتر رفته و مناطق پیرامونی را در سطوح متفاوت متأثر کرده است. قفقاز یکی از مناطق هم‌جوار این منازعه بوده و از آغاز این جنگ تحت‌تأثیر جدی قرار گرفته است. در این پژوهش تلاش شده است تا به این سؤال پاسخ داده شود که چگونه جنگ اوکراین بر کوریدورهای اقتصادی قفقاز تأثیر گذاشته است؟ برای پاسخ به این پرسش این فرضیه به آزمون گذاشته شد که افزایش خطرهای اقتصادی حاصل از جنگ، خلأ قدرت در قفقاز به‌دلیل تمرکز روسیه بر جنگ اوکراین و تقاضای اروپا برای منابع جدید انرژی سه عامل مهم افزایش اهمیت کوریدورهای اقتصادی در قفقاز بوده است. در این مقاله سعی شده است تا با استفاده از اسناد موجود و کتابخانه‌ای، بهره‌گیری از روش پژوهش کیفی و با رویکردی توصیفی-تحلیلی به این سؤال اصلی پاسخ داده شود. داده‌های این پژوهش حاکی از آن است که با شروع جنگ اوکراین، مسیرهای ترانزیت کالا و انرژی از قفقاز در مرکز توجه ذی‌نفعان قرار گرفته است؛ ازجمله خطوط لولة باکو-تفلیس-جیهان، دالان غربی کوریدور شمال- جنوب، کوریدور تراسیکا و دالان زنگزور‌. همچنین، به‌نظر می‌رسد چین در آیندة نزدیک به منطقة قفقاز برای طرح یک کمربند یک جاده تمایل بیشتری از خود نشان دهد.