توسعه‌ی علم، فن‌آوری و نوآوری؛ رهیافت شاخص های علم سنجی

doi
چکیده

بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های مربوط به توسعه‌ی علم، فن‌آوری و نوآوری، به عنوان پیشران‌های اصلی بهره‌وری و رشد اقتصادی محسوب می‌شود و به طور چشم‌گیری به توسعه‌ی اقتصادی و بهبود سطح زندگی جوامع یاری می‌رساند. بر این اساس، دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، همواره با بهره‌گیری از شیوه‌های مختلف و در ابعاد گوناگون، سنجش و ارزیابی علم، فن‌آوری و نوآوری را در دستور کار خود قرار می‌دهند.مقاله‌ی حاضر در نظر دارد با تکیه بر روش کتابخانه‌ای و بهره‌گیری از اسناد، مدارک و شواهد موجود، ضمن شناسایی جایگاه شاخص‌های علم‌ سنجی در دستورالعمل‌های بین‌المللی سنجش علم، فن‌آوری و نوآوری، رویکردها و شیوه‌های موجود در هر یک از این دستورالعمل‌ها را در زمینه‌ی‌ سنجش علم‌، فن‌آوری و نوآوری مورد بررسی، مطالعه و مقایسه قرار دهد و به ارزیابی مقایسه‌ای ویژگی‌ها و تفاوت‌های آن‌ها با یکدیگر بپردازد. شاخص‌های علم سنجی «مؤسسه‌ی اطلاعات علمی (ISI)»، «دستورالعمل‌ اسلو (Oslo)» و «دستورالعمل‌های خانواده‌ی فراسکاتی (Frascati)»، که هر یک از ابعاد گوناگون سنجش علم، فن‌آوری یا نوآوری را مورد توجه قرار می‌دهد، از جمله مواردی است که در مقاله‌ی حاضر مورد بررسی و مطالعه قرار می‌گیرد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که در هر یک از این دستورالعمل‌ها، شاخص‌های کتاب سنجی و علم سنجی دارای جایگاه ویژه‌ای است. نتایج این تحقیق می‌تواند ضمن گشودن افق‌های تازه‌ی این حوزه برای متخصصان علوم کتابداری و اطلاع ‌رسانی، زمینه‌های لازم را برای ورود آن‌ها به مباحث مطرح در این زمینه ایجاد نماید.واژه‌های کلیدی: سنجش آموزش؛ تکنولوژی؛ شاخص‌ها؛ نوآوری‌ها؛ توسعه.

کلیدواژه‌ها