فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امکان ورود گسترده آلاینده ها بـه خاک‌های زیرسطحی و منابع آب زیرزمینی، بررسی خصوصیات انتقال آن ها را به موضوعی مهم تبدیل نموده است. در تحقیق حاضر، انتقال آلاینده محلول در آب در محیط متخلخل اشباع با استفاده از مدل آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفته است. با استفاده از این مدل آزمایشگاهی، نمودارهایی کاربردی برای تعیین الگوی کلی انتقال آلودگی در خاک های همگن و ناهمگن لایه‌ای ارائه شده است. برای مدل فیزیکی، از سه نوع خاک ماسه‌ای درشت )mm 1=D50 با دانه بندی یکنواخت( و ریز )mm 0/22=D50 در دو حالت بدون الی و حاوی 10 درصد الی( استفاده شده است. نتایج آزمایشها نشان می‌دهد که در محیط درشت‌دانه با توجه به سرعت بالای تراوش و نرخ جابه جایی، حرکت آلاینده 10 برابر سریعتر از خاک ریزدانه حاوی الی و 1/5 برابر سریع‌تر از خاک ریزدانه بدون الی می‌باشد. نسبت نرخ افزایش طول به عرض آلودگی در خاک درشت به خاک ریزدانه حاوی لای،2/1 برابر و در خاک درشت به خاک ریزدانه بدون لای 1/4 برابر است. در مدل ناهمگن ریز به درشت سرعت دارسی در ناحیه درشت بیشتر است. این پدیده موجب افزایش قابل توجه جابه جایی در لایه دوم می‌شود. در این حالت، به علت اختلاف معنادار مقادیر سرعت‌ها در دو لایه، آلاینده پس از رسیدن به مرز دو ناحیه به سرعت به پایین دست منتقل می‌شود. همچنین در نمونه درشت به ریز، وجود محیط ریزدانه در پایین دست همانند یک دیوار عمل نموده و موجب افزایش پراکندگی در نمونه درشت شده است.