مدیریت ریسک محل دفن پسماند مرحلهی بهرهبرداری با تکنیکBow-tie (مطالعه موردی: شهر سراوان رشت)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22038/jreh.2023.67538.1546چکیده
زمینه و هدف: مطالعه ریسک و مدیریت پروژههای مکانیابی محل دفن پسماندها، بهمنظور بهبود عملکرد و کاهش صدمات امری ضروری است. انجام مطالعات ارزیابی ریسک محیطزیستی در جهت شناخت بیشتر معیارهای مخرب و اثرات ناشی از آنها، ارائه راهکارهای مفید برای کنترل و مدیریت صحیح لازم است. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی ریسک محل دفن پسماند در مرحله بهرهبرداری با تکنیک Bow-tie است.مواد و روشها: در این تحقیق با استفاده از تکنیکهای دلفی (Delphi)، فرآیند تحلیل شبکه (ANP) و TOPSIS اقدام به اولویتبندی و رتبهدهی مهمترین ریسکها در فاز بهرهبرداری محل دفن شهر رشت شد. مدل Bow-Tie جهت ارائه راهکارهای کنترلی و کاهشی استفاده شد.یافتهها: در محل دفن پسماند سراوان رشت، بیشترین ریسکها جزء ریسکهای زیستمحیطی بود. نتایج اولویتبندی در معیار ایمنی- بهداشتی نشان داد که استفاده بیش از اندازه از دفعکنندهها مانند حشرهکشها در مکان دفن پسماند سراوان اولویت اول، در معیار محیطزیستی، نفوذ شیرابه از کف محل دفن اولویت اول و در معیار اقتصادی- اجتماعی، هزینههای بالای کنترل و توسعه محل دفن پسماند مهندسی بهداشتی اولویت اول است.نتیجهگیری: شناسایی و اولویتبندی مخاطرات محل دفن نشان میدهد که میتوان راهکارهای مناسبی برای کاهش و کنترل آنها اعمال کرد. معیار مؤثر در ارزیابی ریسک هموار در حال تغییر هستند. انتخاب درست روش شناسایی ریسک به کارایی روش انتخابی جدید و تعیین دقیق ریسکها در محل دفن پسماند میانجامد. روش پاپیون، درک واقعبینانهتری از رابطه بین عوامل مؤثر در بروز خطرات، پیامدها و موانع ایجاد میکند که میتواند از بروز خطرات در مرحله بهرهبرداری جلوگیری کند.