بررسی یک دهه سهم ایران در تحقیقات علوم پزشکی دنیا: تجزیه و تحلیل مقالات PubMed در فاصله سال های 1376 تا 1385
نویسندگان
1 دانشیار، اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: تا کنون مطالعات گوناگونی در زمینهی تولیدات علمی کشور ایران در حوزهی علوم پزشکی انجام شده است. هیچ یک از این مطالعات به طور اختصاصی و در یک دورهی طولانی به بررسی تولیدات علمی ایران در این حوزه نپرداخته است. از همین رو مطالعهی حاضر با هدف تعیین سهم ایران در تحقیقات علوم پزشکی دنیا در یک دهه، بر اساس تجزیه و تحلیل مقالات PubMed در فاصلهی سالهای 1376 تا 1385 طرح ریزی شده است.روش بررسی: در این مطالعهی مقطعی موتور جستجوگر PubMed از ابتدای سال 1997 تا پایان سال 2006 میلادی مورد جستجو قرار گرفت. به این ترتیب که در دو مرحله، کلیهی مقالاتی که نویسندهی اول و یا نویسندهی مسؤول آنها از کشور ایران بودند/نبودند مشخص گردید. در مرحلهی بعد با بهرهگیری از سایت سازمان ملل متحد تعداد جمعیت ایران و جهان طی سه مقطع 1995، 2000 و 2005 میلادی مشخص و کلیهی دادهها در نرمافزار Excel ثبت گردید. تعداد مقالات در هر سال به صورت جداگانه بر تعداد مقالات سال پایه (1997) و تعداد جمعیت در دو دورهی مذکور به صورت جداگانه بر تعداد جمعیت سال پایه (1995) تقسیم گردید.یافتهها: با وجود سیر صعودی درصد رشد مقالات ایران و جهان در سالهای مختلف در مقایسه با سال پایه، این سیر برای مقالات ایرانی شتاب بیشتری داشته است (65/1 درصد در جهان در مقابل 38/19 درصد در ایران، برای سال 2006 در مقایسه با سال 1997). همچنین، با وجود سیر صعودی نسبت رشد جمعیت ایران و جهان در سالهای مختلف در مقایسه با سال پایه، این سیر برای جمعیت جهان شتاب به نسبت بیشتری داشته است (14/1 درصد در جهان در مقابل 12/1درصد در ایران، برای سال 2005 در مقایسه با سال 1995).نتیجهگیری: سیر صعودی مقالات ایرانی در مقایسه با مقالات جهان طی یک دههی اخیر موضوع قابل توجهی است که به نظر میرسد این سیر تحت تأثیر رشد جمعیت ایران قرار نداشته است. با این وجود، مقایسهی کیفیت تحقیقات انجام شده توسط دانشمندان ایرانی در مقایسه با تحقیقات سایر دنشمندان دنیا موضوع مهم دیگری است که باید با انجام مطالعات تکمیلی مورد بررسی قرار گیرد.واژههای کلیدی: ایران؛ پژوهش؛ پایگاههای اطلاعاتی؛ مطالعات ارزشیابی.