فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این جستار به بررسی افعال مرکب با همکرد «زدن» در زبان فارسی از منظر صرف ساختی پرداخته شده‌است. پژوهش حاضر رویکردی توصیفی-تحیلی دارد و با بهره‌گیری از داده‌های گردآوری شده از منابع متنوع لغوی و پیکره‌های زبانی، به شناسایی و تحلیل طرح‌واره‌های ساختی این افعال می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افعال مرکب با همکرد «زدن» را می‌توان در شش طرح‌وارۀ ساختی کلی دسته‌بندی کرد که هر کدام دارای زیرطرح‌واره‌های خاص خود هستند. این طرح‌واره‌ها بر اساس معانی مختلف همچون تأثیرگذاری، حرکت، تولید، تغییر حالت، ایجاد و انجام عمل شکل گرفته‌اند. همچنین، مشخص شد که فعل «زدن» در این ساخت‌ها دارای درجات مختلفی از سبک‌شدگی است که می‌توان آن را بر روی یک پیوستار نشان داد. این پژوهش با ارائه تحلیلی جامع از ساختار و معنای افعال مرکب با همکرد «زدن»، به درک بهتر نظام واژه‌سازی زبان فارسی کمک می‌کند.