جهت گیری ارزشی زنان و کنترل باروری
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد تهران
2 کارشناس ارشد جامعه شناسی دانشگاه شاهد تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران
doi
10.22095/jwss.2017.51742چکیده
تحقیقات نشان میدهند که باروری و نگرش به آن در سالهای اخیر تغییر کرده و نرخهای باروری به مرور کاهش یافتهاند. در ایران نیز چند سالی است که زنگ خطر جمعیتی به صدا درآمده است. از نظر متفکران جمعیتشناسی بسیاری از ارزشها و نگرشها همزمان با انتقال دوم جمعیتی دگرگون شدهاند. این تغییرات ارزشی طیف به نسبت وسیعی از دگرگونیها را در بر میگیرد که عمدهترین آن بنا بر دیدگاه تریاندیس، فردگرایی- جمعگرایی است. از این رو، سؤال و هدف اصلی در این پژوهش، مطالعهی رابطه میان فردگرایی- جمعگرایی با نگرش به کنترل باروری و رفتار آن در عمل است. جامعهی آماری این پژوهش، زنان ازدواج کرده 49-20 سالهی شهر تهران هستند که احتمال بیشتری برای باروری در آنها وجود دارد. شیوهی نمونهگیری مبتنی بر نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای احتمالی است؛ به این معنا که در مرحلهی اول از میان مناطق مختلف 22 گانهی شهر تهران، سه منطقه انتخاب شدند؛ منطقهی 3 به عنوان نمایندهی منطقهی بالا، منطقهی 11 به مثابه نمایندهی منطقهی متوسط و منطقهی 19 به عنوان منطقهی پایین در نظر گرفته شدهاند. این انتخاب بر اساس شاخص رفاه - که از طریق پژوهشکدهی مرکز آمار ایران (1387) و با تکنیک تاکسونومی استخراج شده – انجام شده است. ابزار تحقیق پرسشنامه بود که در میان 214 زن ساکن در تهران توزیع گردید. این تعداد بر اساس فرمول کوکران و با در نظر گرفتن خطای کمتر از 05/0 محاسبه شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد، بین جهتگیری ارزشی با نگرش به کنترل باروری و رفتار آن، رابطهی معناداری وجود دارد و هر چه زنان فردگراتر باشند، به کنترل باروری گرایش بیشتری داشته و در عمل نیز بیشتر به کنترل باروری میپردازند؛ بالعکس هر چه جمعگراتر باشند، گرایش و رفتار باروری یا فرزندآوری در آنها افزایش مییابد.