شناسایی واژگان پایه بزرگسالان بی‌سواد و کم‌سواد سراسر کشور: مورد فراگیران سازمان نهضت سواد آموزی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم‌اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور-مرکز محمودآباد

doi
10.22084/rjhll.2025.30229.2351
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی پربسامدترین واژه‌های بزرگسالان بی‌سواد و کم سواد ایران انجام شد. برای این منظور، از میان سه قشر کارگری- صنعتی، کشاورزی و بانوان نُه استان کشور (البرز، اصفهان، خراسان رضوی، تهران، مرکزی، فارس، مازندران، خوزستان و کرمانشاه) 600 تن از بزرگسالان بی‌سواد و کم سواد با کمک نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و با استفاده از روش مصاحبه مورد بررسی قرار گرفتند. تعداد کل واژه‌های به‌کار برده شده به‌وسیله 600 زن و مرد بزرگسال بی‌سواد و کم‌سواد مورد بررسی در این پژوهش 691000 واژه بود که به‌طور تقریبی تعداد واژه‌های نامکرر آن نیز نزدیک به 12000 واژه بود. یافته‌های پژوهش در قالب جدول توزیع فراوانی پربسامدترین واژه‌های بزرگسالان ارائه شدند. تحلیل داده‌ها نشان دادند که واژه‌های «خوب، کار، بچه/ بچگی، خانه، استفاده، بعد، درست، آدم، دوست، رنگ، خانواده، جا، زندگی، غذا/ تغذیه، کس/کسی، بدن، لباس، بازی، وسیله، ورزش، انسان، تربیت، دست، جور (معنی نوع‌ و گونه)، رفتار، مواد، گل، طبیعت، دین، زن/ زنانه، اخلاق/ اخلاقی، سلامت، ماشین، روز/ روزه/ روزی، بیرون، گیاه، بد، زن، بهداشت، هنر، کیفیت، آرایش، تفریح، سر، مردم، سالم، اندازه، خدا، پدر و تمیز» به ترتیب پربسامدترین واژه‌های به‌کار برده شده به‌وسیله بزرگسالان بی‌سواد و کم‌سواد مورد بررسی در این پژوهش بودند. بر اساس یافته‌های این پژوهش، پیشنهاد می‌شود که در تهیه کتاب‌های آموزشی بزرگسالان بی‌سواد و کم‌سواد سراسر کشور، به واژگان پایه شناسایی شده توجه و از آنها سود برده شود.