فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با رشد شهرنشینی، افزایش جمعیت و تغییر کاربری‌ها در قرن اخیر، دمای شهرها نسبت به حومه افزایش داشته و جزایر حرارتی شهر شکل می‌گیرد. شهر مشهد نیز، یکی از کلان‌شهرهای ایران، این بحران نوین شهرنشینی را تجربه می‌کند. در این پژوهش با استفاده از تصاویر باند 6 سنجندۀ TM ماهوارۀ لندست، موقعیت جزایر گرمایی شهر مشهد در 4 سال مختلف (1371-1390) برای تیرماه و مردادماه شناسایی شد. به این منظور، از تصاویر دردسترس ماهوارۀ لندست از مرکز مطالعات زمین‌شناسی آمریکا و داده‌های ساعتی هواشناسی مشهد استفاده شد. با استفاده از روش کین، الگوریتم و مدل مناسب و نیز نقشۀ حرارتی سطح زمین، شاخص پوشش گیاهی و جزایر حرارتی شهر مشهد تهیه شد. نتایج نشان داد مکان‌های عاری از پوشش گیاهی و دارای رطوبت پایین با قالب فضاهای باز، فاقد کاربری یا کاربری حمل و نقل از جنس خاک و سنگ مانند منطقۀ ثامن و منطقۀ 12 شهری، دمای سطح زمین بالا بوده و جزیره‌های گرمایی شهر را شکل می‌دهند و منطقۀ پارک ملت، باغ ملک‌آباد و باغ‌های آستان قدس رضوی با شاخص پوشش گیاهی درختزار و رطوبت بالا، محدوده‌های سرد شهر هستند. اولین مرکز تشکیل جزیرۀ گرمایی در طی چهار سال مورد مطالعه به‌خصوص در 2 سال آخر (1388و1390)، منطقۀ 12 شهری با نبود پوشش گیاهی و کاربری مسکونی با فضای باز خالی است. دومین مرکز جزیرۀ گرمایی در منطقۀ 8 شهری به‌دلیل وجود بزرگراه شهید کلانتری از لحاظ پوشش سطح آسفالت و حجم ترافیک و وجود دو منطقۀ نظامی با زمین‌های بایر بدون پوشش گیاهی و رطوبت است. بنابراین با گسترش فیزیکی شهر، وسعت و تعداد جزیره های گرمایی افزوده می گردد.