فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر قصد دارد تا با معرفی معیارهای جهانی در زمینۀ نام روزهای هفته، رفتار فارسی در قبال آن­ها را مورد بررسی قرار دهد. از این­ رو، ابتدا سه معیار جهانی معرفی و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. پس از آن، رفتار فارسی در رابطه با هر کدام از این جهانی­ ها مورد بررسی قرا گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که فارسی از میان سه الگوی جهانی موجود، الگوی عددی را انتخاب می ­کند؛ بررسی رفتار فارسی نشان داد که این زبان در زیرردۀ دوم زبان­ های الگوی عددی و هم­رده با برخی زبان­ های آلتایی همچون ازبکی، قرقیزی، قزاقی و همچنین برخی زبان­ های ایرانی همچون تاتی و زازاکی است. علاوه بر این، شواهد درزمانی موجود نشان می­ دهد که هر چند مفهوم هفته در دوران میانه و باستان به‌صورت کنونی وجود نداشته اما واژگانی که برای نامیدن روزها در ایران قدیم به‌کار می­ رفته ­اند، با الگوی نجومی متناسب ­تر بوده ­اند؛ از این­ رو می‌توان قائل به نوعی تغییر رده در فارسی از این منظر شد. در رابطه با میزان برجستگی روزهای هفته نیز فارسی، روز شنبه را به‌عنوان برجسته­ ترین روز دارد. نهایتاً از میان چهار فرایند واژه ­سازی، نقش فرایند قرض­ گیری در نام روزهای هفتۀ فارسی پررنگ ­تر است. بررسی نام روزهای هفته در سایر زبان ­ها همچنین نشان داد که فارسی اگرچه خود با استفاده از قرض­ گیری، روزهای هفته را نام ­گذاری کرده است، برخی از زبان­ های آلتایی همچون قرقیزی، قزاقی، ازبکی و... کل روزهای هفته، برخی دیگر از زبان­ های آلتایی همچون ترکی، تاتاری و گاگائوزی با قرض ­گیریِ واژۀ «بازار» برای نامیدن برخی روزهای هفته و زبان اردو نیز با قرض ­گیری واژۀ «هفته» از فارسی آن را در نامیدن روز شنبه به‌کار می­ برند.