فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر تونل‌ها با دو روش مکانیزه و سنتی حفاری می شوند. در روش حفاری سنتی به دلیل عملیات انفجار کنترل‌نشده توده‌سنگ ممکن است دچار آسیب شود. بنابراین یک ناحیه آسیب‌دیده یا به‌هم خورده در توده‌سنگ اطراف تونل شکل می‌گیرد. گسترش ناحیه آسیب‌دیده محدود است و تمام توده‌سنگ آسیب نمی بیند. در این مقاله یک مدل تحلیلی بسته برای تحلیل تونل‌های دایرهای حفاری شده در توده‌سنگ الاستوپلاستیک ترد با معیار گسیختگی هوک و براون ارائه شده‌است. در مدل ارائه شده شرایط متقارن محوری فرض شده است و بنابراین ناحیه آسیب‌دیده استوانه‌ای شکل خواهد بود. در این حالت ضریب به‌هم خوردگی تنها برای ناحیه آسیب‌دیده اعمال می شود. نتایج نشان می‌دهد که با افزایش شدت آسیبدیدگی (کاهش کیفیت حفاری) بار وارده به پوشش و همگرایی توده‌سنگ افزایش می‌یابد. نتایج به‌دست آمده با روش مرسوم تحلیل تونل‌ها که آسیب‌دیدگی به کل توده‌سنگ اعمال می‌شود، مقایسه شد. نتایج نشان می‌دهد که در حالات خاص بدون آسیب‌دیدگی و آسیب‌دیدگی با شعاع بینهایت نتایج دو روش مرسوم و ارائه شده هم‌خوانی داشتند. با توجه به نتایج به‌دست آمده توصیه می شود که کیفیت حفاری بهبود یابد تا بتوان از مقاومت توده‌سنگ به بهترین شکل ممکن استفاده نمود. به هر حال در صورت رخ دادن آسیب‌دیدگی باید از روش تحلیل صحیح با انتخاب مقادیر مناسب برای شدت آسیبدیدگی (شعاع آسیب‌دیدگی و مقدار آسیب‌دیدگی در هر شعاع) استفاده نمود.