بررسی عددی نشت از کانال های خاکی و مقایسه با اندازه گیری صحرایی
نویسندگان
1 Tabriz University, Agricultural faculty, Irrigation department
2 عضو هیات علمی و دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی کارشناسیارشد سازههای آبی، گروه مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22060/ceej.2018.14027.5538چکیده
تلفات نشت از کانالهای خاکی سهم زیادی در تلفات آب در بخش کشاورزی دارد. درک بهتر از ماهیت تلفات نشت میتواند به افزایش راندمان انتقال آب کمک نموده و راهحلهایی برای حل مشکلات کمبود آب ارائه نماید. در این تحقیق برای بررسی عوامل موثر بر نشت از کانال های خاکی از شبیهسازی عددی استفاده شد. جهت صحتسنجی از اطالعات موجود از برخی از کانالهای خاکی شبکه آبیاری زایندهرود استفاده گردید. تعداد 246 مدل عددی شامل مقاطع مختلف کانال خاکی ذوزنقه ای، مستطیلی و مثلثی در نرمافزارSEEP/W اجرا شد. نتایج نشان داد که برای شبیهسازی عددی، عرض محدوده ای معادل 15 برابر عرض سطح آب در کانال برای عدم تاثیر مرزهای کناری بر دبی نشت نیاز خواهد بود. مقایسه دبی نشتی با روابط تجربی نشان داد که روابط تجربی خطای زیادی در برآورد نشت نشان میدهند، هر چند رابطه موریتز با ضریب تبیین0/373 بهتر از بقیه بود. روابط رگرسیون چند متغیره خطی و غیرخطی تطابق مناسبی را برای تخمین دبی نشت ارائه نمود. رابطه خطی به دلیل دارا بودن ریشه میانگین مربعات خطای کم و سهولت کاربرد توصیه می شود. محیط خیس شده کانال عامل مهمی در نشت از کانال تشخیص داده شد، ولی شیب جداره کانال اثر اندکی بر نشت داشت. پیشنهاد می شود تا در مطالعات آینده، اثر عمق آب زیرزمینی نیز بر دبی نشتی از کانال بررسی گردد.
