استعاره های دستوری اسم سازی در بخش شنیداری کتابهای آزمون زبان تافل: رویکرد دستور نقشگرای نظام مند

نویسندگان

1 استاد گروه زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانش‌آموخنه دکتری زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 استاد گروه زبان‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22084/rjhll.2022.26599.2233
چکیده

پژوهش حاضر در چارچوب دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی-متیسن (2014) به توصیف و تحلیل استعاره­های دستوری اسم­سازی در بخش شنیداری کتاب­های آزمون تافل پرداخته است. داده­ها به روش اسنادی و کتابخانه‌ای  گردآوری و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی بررسی شده­اند. در این راستا بخش شنیداری 14 آزمون از 3 کتاب انتخاب و بندهای 84 متن موجود در قالب مکالمه و سخنرانی، بررسی و تحلیل شدند. سپس انواع استعاره­های دستوری اسم­سازی در هر متن شناسایی و به لحاظ نوع و فراوانی مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد: 1. در مجموع تعداد 1906 استعاره دستوری اسم­سازی شناسایی گردید. میزان استفاده از استعاره اسم­سازی در متن­های سخنرانی بخش شنیداری با فراوانی 79% بیشتر از متن­های مکالمه با فراوانی 21% بود، 2. استعاره­های دستوری اسم­سازی فعلی با فراوانی 1753 مورد معادل 92% داده­ها را تشکیل داد، و اسم­سازی صفتی تنها 8% از مجموع فراوانی را به خود اختصاص داد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کتاب‌های رسمی آزمون تافل در متون مکالمه و سخنرانی بخش شنیداری خود از هر دو نوع استعاره اسم‌سازی فعلی و صفتی استفاده کرده است، و با توجه به این‌که میزان استعاره اسم‌سازی به‌کار رفته در متون سخنرانی بیشتر از متون مکالمه بوده و در آن نسبت اسم به فعل بالاتر است، به لحاظ ویژگی‌های ساختاری به زبان علم و متن دانشگاهی نزدیک‌تر است. استفاده هر چه بیشتر کتاب‌های آموزش زبان تافل از متن سخنرانی در بخش شنیداری، موجب می‌شود این آزمون در سنجش توانش ارتباطی و استعاری زبان‌آموزان کارایی بیشتری داشته باشند.