بررسی فعالیت آنتی‌باکتریایی فیلم‌های برپایه کربوکسی‌متیل سلولز ترکیب‌شده با نانوذرات اکسید روی و عصاره پوست انار برای نگهداری نمونه‌های ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان

نویسندگان

1 استادیار، گروه بهداشت مواد غذایی، واحد نقده، دانشگاه آزاد اسلامی ، نقده، ایران

doi
10.22034/nfvm.2025.503535.1274
چکیده

ماهی قزل‌آلا به فساد میکروبی بسیار حساس است و امروزه استفاده از بسته‌بندی‌های زیست‌فعال برای افزایش ماندگاری مواد غذایی فسادپذیر مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر فیلم‌های زیست‌فعال بر پایه کربوکسی‌متیل سلولز (CMC)  ترکیب ‌شده با نانوذرات اکسید روی (ZnO) و عصاره پوست انار (PE) بر حفظ کیفیت ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان بود. فیلم‌ها به روش ریخته‌گری محلول تهیه شدند و در پنج گروه مختلف ارزیابی شدند. فیلم‌ها شامل کربوکسی‌متیل سلولز (CMC)، کربوکسی‌متیل سلولز/ نانوذرات اکسید روی (CMC/ZnO)، کربوکسی‌متیل سلولز/ نانوذرات اکسید روی/50/0درصد عصاره پوست انار (CMC/ZnO/0.5% PE)، کربوکسی‌متیل سلولز/ نانوذرات اکسید روی/ 1درصد عصاره پوست انار (CMC/ZnO/1% PE)  و کربوکسی‌متیل سلولز/ نانوذرات اکسید روی/ 2درصد عصاره پوست انار (CMC/ZnO/2% PE)  بودند. نمونه‌های ماهی در دمای 25 درجه‌ی سانتی‌گراد برای مدت یک هفته نگهداری شدند. ویژگی‌های کیفی نمونه‌های ماهی قزل‌آلا شامل میزان بازهای ازته فرار (TVBN)، میزان کل باکتری‌های زنده (TVC) و pH بررسی شد. نتایج نشان داد که فیلم‌های حاوی نانوذرات اکسید روی و عصاره پوست انار به‌طور معنی‌داری (P<0.05) موجب کاهش TVBN و TVC شدند (P<0.05). همچنین،pH  نمونه‌ها در گروه‌های تیمار شده با فیلم‌ها نسبت به گروه کنترل به‌طور قابل توجهی پایین‌تر بود (P<0.05) که نشان‌دهنده‌ی کارایی این فیلم‌ها در کاهش فعالیت‌های میکروبی و تأخیر در روند فساد ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان بود. این نتایج نشان می‌دهند که استفاده از فیلم‌های کربوکسی‌متیل سلولز ترکیب‌شده با نانوذرات اکسید روی و عصاره پوست انار، به‌ویژه فیلم CMC/ZnO/2% PE، می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر برای حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری ماهی قزل‌آلا در طول نگهداری باشد.