وام‌گیری صرفی زبان اویغوری از زبان فارسی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات چینی دانشگاه اصفهان

2 عضو هیأت علمی گروه زبان شناسی دانشگاه اصفهان

doi
10.22084/rjhll.2024.29095.2315
چکیده

مقاله حاضر به بررسی وام ­گیری نظام صرفی فارسی از سوی زبان اویغوری می­ پردازد. برای این منظور ده وند اشتقاقی زایای زبان فارسی انتخاب شدند و واژه ­های مشتق از آن ها در زبان اویغوری استخراج شد. با استفاده از معیار گاردانی (۲۰۱۸) در تمییز وام ­گیری صرفی از وام ­گیری واژگانی، واژه ­های استخراج شده در چهار مقوله دسته­ بندی شدند. مقوله ­های اول و دوم شامل واژه ­هایی هستند که در هر دو زبان وجود دارند و لذا حاصل وام ­گیری واژگانی در نظر گرفته می ­شود. مقوله سوم شامل واژه ­هایی می­ شود که با این‌که پایه­ هایشان فارسی است اما واژه مشتق جزو واژگان فارسی نیست. واژه ­های مقوله چهارم پایه ­های غیرفارسی دارند. طبق معیار به‌کار رفته، واژه ­هایی متعلق به دو مقوله سوم و چهارم نشان­ از وام­ گیری صرفی دارند. با تحلیل داده ­ها مشخص می­ شود که وام­ گیری صرفی از نوع اشتقاقی از زبان فارسی در اویغوری بسیار رایج است، به‌طوری‌که از ده وند مورد بررسی همه در تولید واژه ­هایی با پایه­ های فارسی نقش دارند. در این میان دو پسوند «-گر» و «-دان» با افزوده شدن به پایه ­های اویغوری قوی­ ترین شواهد را به‌دست می­ دهند.