فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور شناسایی توفان‌های گردوغبار در غرب ایران، داده‌های هواشناسی 33 ایستگاه همدیدی طی دوره زمانی 2022-1987 استفاده شد. روزهایی که پدیده تعلیق با دید افقی کمتر یا مساوی یک کیلومتر حداقل در سه ایستگاه مشاهده‌شده باشد به‌عنوان رویداد گردوغبار در نظر گرفته شد. به‌منظور استخراج الگوهای همدیدی از داده‌های ERA-Interim استفاده شد. با بهره‌گیری از نقشه فشار سطح و نقشه ارتفاع ژئوپتانسیل در سطوح پایین جو الگوی باد شَمال تابستانه و زمستانه که از مهم‌ترین الگوهای جوی انتقال و انتشار گردوغبار به غرب ایران هستند، جداسازی شدند. از 229 رخداد بررسی‌شده، 70 مورد توفان ناشی از باد شَمال تابستانه و 25 مورد ناشی از باد شَمال زمستانه بودند. در توفان‌های ناشی از وزش باد شَمال تابستانه، بیشترین میزان خیزش گردوغبار از کانون‌های گردوغبار نیمه شمالی کشور عراق بوده است. به عبارتی نقش کانون‌های اطراف دریاچه ثرثار، استان نینوا و استان کرکوک در توفان‌های ناشی از باد شَمال تابستانه قابل‌توجه است. در توفان‌های ناشی از باد شَمال زمستانه نقش دریاچه‌های مرکزی عراق در خیزش گردوغبار کمتر و در حدود 15 درصد و نقش کانون‌های واقع در شرق و جنوب شرق عراق، شمال عربستان، کویت و جنوب غرب ایران نسبت به توفان‌های ناشی از باد شمال تابستانه بیشتر است.