واکههای بسیط در شعر موزون فارسی
نویسندگان
1 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.22084/rjhll.2023.27916.2272چکیده
در این مقاله عملکردِ واکههای بسیط در شعر و عروض فارسی تشریح شده است. نویسنده با بازاندیشی و استدلال در نمونههای شعر موزون فارسی نشان داده است که اولاً تظاهرِ آوایی واکههای بسیط بهلحاظ کیفی و کمّی در شعر فارسی دوازده است. ثانیاً همچنانکه در آواشناسی میان واج و واجگونه فرق قائل هستیم این مسأله در عروض هم دخالت دارد. سوم اینکه شناختِ این واکههای دوازدهگانه و نحوة کارکردشان در عروض برای آموزشِ درستِ این دانش بسیار ضروری است. روش پژوهش در این مقاله توصیفی- تحلیلی است و با استفاده از نرمافزار PRAAT تفاوت واکهها بهطور دقیق نشان داده شده است. نتایج کاربردیِ مقاله معرفی و رفع خطاهایی است که در آموزش این دانش رخ داده است. این خطاها عبارتند از: ۱ و ۲- خطای تغییر کیفیّتِ واکه به جای تغییر کمیّت در خوانشِ شعر و در نتیجه توصیفِ اشتباهِ اوزان. ۳- کوتاهدانستنِ برخی واکههای بلند. ۴- خطای ساقطکردنِ برخی همخوانها از تقطیع. ۵- شکلِ نادرستِ طرحهای هجایی در کتابهای عروض.
