فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افعال وجهی دسته‌ای از افعال کمکی هستند که بازنمایی مفاهیم وجهی را در ارتباط با فعل اصلی به عهده دارند و در اثر رخداد دستوری‌شدگی، یعنی فرایند تکوین سازه‌های دستوری، پدید آمده‌اند. در این پژوهش برآنیم که به بررسی دستوری‌شدگی فعل وجهی پررخداد vastǝn (بایستن) در گیلکی از زبان‌های ایرانی شاخۀ غربی بپردازیم. از آنجا که گیلکی زبانی است با داده‌های تاریخی اندک، ضمن بهره­گیری از اصول هاپر (1991) به‌عنوان چارچوب اصلی تحقیق، میزان کارآمدی اصول مزبور را سنجیده­ایم و در برخی موارد تحلیلی جایگزین ارائه کرده­ایم. همچنین در بررسی داده‌ها مفاهیم ترتیب کلمه، بازتحلیل، قیاس و معنازدایی را به خدمت گرفته‌ایم. در مقالۀ حاضر، پس از تشریح بنیان نظری تحقیق به تحلیل داده‌ها پرداخته‌ایم. نتایج نشان می‌دهد که با احتساب قرض­‌گیری سازۀ دستوری وجه‌­نمای اجبار از فارسی به گیلکی، دو نقش‌­نمای وجهیت گرایش و جزء منفی‌­ساز خاص زبان گیلکی است. تغییر در سامانۀ وجه امری،‌ مهم‌ترین نتیجه‌ای است که از رهگذر دستوری‌شدگی فعل وجهی vastǝn حاصل می‌شود و موجب متمایز ساختن گیلکی از سایر زبان‌های ایرانی می‌گردد.