فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ریحان، رزماری و زیره سبز از جمله گیاهان دارویی با کاربردهای غذایی فراوان هستند. هدف از مطالعه حاضر بررسی ترکیبات شیمیایی و خواص ضد باکتریایی اسانس این گیاهان در مقایسه با نیسین بر کنترل رشد مهم‌ترین باکتری‌های بیماری‌زا با منشأ غذایی است. نمونه‌های اسانس به روش تقطیر با آب به کمک دستگاه کلونجر تهیه و اجزاء آن به‌وسیله گاز کروماتوگرافی مجهز به طیف‌سنجی جرمی شناسایی گردید. در ادامه اثرات ضد باکتریایی اسانس‌ها در مقایسه با نیسین به روش انتشار در آگار و همچنین حداقل غلظت بازدارندگی رشد (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) به روش مایکرودایلوشن در برابر سویه‌های استافیلوکوکوس اورئوس PTCC 1337، لیستریا مونوسیتوژنز ATTC 19118،  باسیلوس سرئوس PTCC 1857، اشریشیاکلی PTCC 1763، پسودوموناس آئروژینوزا PTCC 1074 و سالمونلا تیفی‌موریوم ATCC 14028 بررسی شد. نتایج نشان داد مهم‌ترین جزء در اسانس ریحان ترکیب لینالول (33/52 درصد)، در اسانس رزماری ترکیبات 8،1 -سینئول (8/17 درصد)، کامفور (6/16 درصد)، α-پینن (61/13 درصد)، و در اسانس زیره‌ی سبز اجزاء کومین‌آلدئید (67/39 درصد)، γ- ترپینن (35/17 درصد) و p- سیمن (96/15 درصد) بودند. تمامی اسانس‌ها و نیسین بر رشد باکتری‌های هدف اثر بازدارندگی داشتند. حساس‌ترین باکتری‌ها در برابر اسانس‌های ریحان، رزماری و زیره‌ی سبز به‌ترتیب سالمونلا تیفی‌موریوم (µg/ml 125)، پسودوموناس آئروژینوزا (µg/ml 31) و لیستریا مونوسیتوژنز (µg/ml 125) بودند. نتایج به‌دست آمده نشان داد اثر ضد باکتریایی اسانس تحت تأثیر نوع اسانس و سویه باکتریایی هدف قرار دارد. احتمالاً اسانس‌های ریحان، رزماری و زیره سبز بتوانند به‌عنوان جایگزین مناسب نگهدارنده‌های شیمیایی در صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار گیرند.