فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش به ارزیابی تفسیر واجشناسی زایشی و نظریه «واژگان و قواعد» از تصریف گذشته افعال فارسی پرداختیم. به‌همین‌منظور، آزمونی طراحی کردیم که در آن ۵۲ شبه‌واژه مشابه با افعال نامنظم فارسی را به مشارکان ارائه کرده و از آنها خواستیم تا تصریف گذشته مطلوب‌شان را از بین گزینه‌های ارائه‌شده انتخاب کنند. نتایج نشان داد که نه تنها هیچ قاعده واجشناختی‌ای در تصریف گذشته افعال نامنظم وجود ندارد، بلکه وجود افعال دوگونه (افعالی با دو ستاک گذشته) مانع از صورت‌بندی هرنوع قاعده ساختاری برای این دسته از افعال می‌شود. نتایج همچنین نشان داد که تصریف نامنظم افعال نامنظمی که ستاک‌شان به -in ختم می‌شود، به‌دلیل محدودیت‌های واج‌آرایانه است و نه قواعد واجشناختی. ستاک‌های تک‌هجایی و ستاک‌های مختوم به -ɒ، به‌دلیل فقدان قدرت تداعی‌گرایانه، که به‌نوبه خود، به‌ترتیب، به‌دلیل ساختار هجایی‌شان و فاصله‌گیری تاریخی از ساختار آوایی کانونی افعال نامنظم است، از وند -id در تصریف گذشته‌شان بهره می‌برند. علاوه‌براین، نتایج به‌دست‌آمده از این ایده که فقدان ستاک گذشته یا اختلال در بازیابی ستاک گذشته، عملکرد پیش‌فرض مکانیسم قاعده و تصریف منظم را به‌همراه دارد، حمایت می‌کند. درحالیکه فرضیات نظریه «واژگان و قواعد» طبقه‌بندی دوگانه منظم/نامنظم را به‌همراه دارد، نتایج نشان داد دسته سومی از افعال، با نام آلترناتیو، در زبان فارسی وجود دارد که محل رقابت شانه‌به‌شانه دو مکانیسم قاعده و برش است و عملکرد هریک تصریفی متفاوت را برای این افعال به‌همراه دارد: مکانیسم قاعده با افزودن وند -id و مکانیسم حافظه با تداعی -d در انتهای ستاک‌های دوهجایی مختوم به -ɒn.