بررسی تاثیر pH شیرابه بر میزان فروریزش و پارامترهای مقاومت برشی خاک های رمبنده
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران
2 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران
3 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران
4 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست (ژئوتکنیک)، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران
doi
10.22060/ceej.2018.12963.5301چکیده
خاکهای رمبنده جزء خاکهای مسالهدار هستند که تحت تنش یکسان، با افزایش درصد رطوبت میزان کاهش حجم بسیار زیادی از خود نشان میدهند. هدف از این پژوهش ارزیابی پتانسیل رمبندگی و پارامترهای مقاومت برشی این خاکها در اثر اشباع شدگی ناشی از نفوذ آلایندههایی از قبیل شیرابهها و پسابها و مواد شیمیایی به خاک است. خاک مورد استفاده در این پژوهش خاک لس منطقه کلاله استان گلستان میباشد که در رده CL قرار میگیرد. از آنجا که امکان تفکیک اجزای شیرابه مخصوصا در عمرهای مختلف و با pH های متفاوت وجود نداشت، بنابراین از دو عامل اسید سولفوریک و سدیم هیدروکسید به عنوان نمایندگان شیرابه و در pH های مختلف استفاده شد و آزمایشهای فروریزش و برش مستقیم بر روی نمونههای خاک و در شرایط اشباع با شیرابهها انجام گردید. همچنین تاثیر درصد آلودگی بر میران فروریزش خاک بررسی شد. نتایج آزمایشهای فروریزش نشان میدهند که شیرابههای با pH پایین و اسیدی باعث افزایش پتانسیل رمبندگی خاک شده و شیرابههای با pH بالا و قلیایی، رمبندگی کمتری را ایجاد میکنند به نحوی که در 1pH= مقدار 08/5 درصد افزایش فروریزش و در 14pH= مقدار 04/2 درصد کاهش فروریزش نسبت به 7pH= در خاک مشاهده میشود، بنابراین میتوان نتیجه گرفت که دامنه تغییرات پتانسیل رمبندگی خاک در pH های پایین و اسیدی بسیار بیشتر از pH های بالا و قلیایی است. نتایج آزمایشهای برش مستقیم نشان میدهند که باکاهش pH شیرابه چسبندگی خاک افزایش یافته و با افزایش pH چسبندگی خاک کاهش مییابد به گونهای که در 1pH= مقدار 82% افزایش چسبندگی و در 14pH= مقدار 44% کاهش چسبندگی نسبت به 7pH= مشاهده میشود. در خصوص زاویه اصطکاک داخلی عکس این مطلب صادق است یعنی با کاهش pH شیرابه زاویه اصطکاک داخلی خاک کاهش یافته و با افزایش pH شیرابه زاویه اصطکاک داخلی خاک افزایش مییابد به گونهای که در 1pH= مقدار 46/2 درجه کاهش و در 14pH= مقدار 39/6 درجه افزایش در زاویه اصطکاک داخلی نسبت به 7pH= مشاهده میشود.