کانسار آهن رضوان، شمال شرق رفسنجان: کانه زایی آهن آتشفشانی- رسوبی در سری ریزو، بلوک پشت بادام
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 دانشیار زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
3 دانشیار پترولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22067/econg.2026.96025.1160چکیده
کانسار آهن رضوان در استان کرمان و در 28 کیلومتری شمالشرق رفسنجان، در پهنه ایرانمرکزی و در بلوک پشتبادام واقعشده است. کانهزایی آهن در افق چینهشناسی خاص در سری ریزو به سن نئوپروتروزوئیک به صورت چینهسان و چینهکران رخداده است. پیکرههای ماده معدنی دارای رخساره لایهای در بالا و رخساره رگه- رگچهای زیرین هستند. کانیهای اصلی ماده معدنی شامل کانیهای اولیه مگنتیت، اولیژیست، پیریت و کالکوپیریت و کانیهای ثانویه هماتیت و گوتیت بوده و کانیهای باطله شامل کلریت، اپیدوت، کلسیت، کوارتز و ورمیکولیت هستند. ساخت و بافتهای ماده معدنی شامل تودهای، نواری، برشی، رگه- رگچهای، دانه پراکنده و جانشینی است. کلریتی و اپیدوتی شدن گستردهترین نوع دگرسانی است. بر اساس بررسیهای ساخت، بافت، کانیشناسی، دگرسانی و تقدم و تأخیر رگچههای معدنی، سه فاز اصلی کانهزایی در کانسار رضوان قابل تشخیص است. بر اساس بررسیهای لیتوژئوشیمیایی، طبق نمودار بهنجارشده به کندریت، کانسنگها دارای آنومالی منفی یوروپیوم هستند که نشاندهنده تشکیل کانسنگ در محیط کمعمق و اکسیدان است. بر اساس بررسیهای زمینشیمیایی بر روی رخسارههای کانهدار، مقدار عناصر Zn، V، Ni، Co، Mn و Asاز رخساره استرینگر، آهن به سمت رخساره تودهای و نواری افزایش و مقدار عناصر Sr و Ti از رخساره استرینگر به سمت رخساره نواری کاهش مییابد. نمونههای کانسنگ کانسار آهن رضوان از نظر زمینشیمیایی در محدوده کانسارهای آتشفشانی- رسوبی قرار میگیرند.