بررسی عددواژههای فارسی برپایه برخی جهانیهای ردهشناسی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه ولی-عصر(عج) رفسنجان
doi
10.22084/rjhll.2022.25057.2185چکیده
پژوهش حاضر قصد دارد با ارائۀ چهار جهانی در ارتباط با ویژگی های ساختواژِی عددواژه ها به مقایسۀ بسامد عددواژه های ساده و مرکب، تعیین عدد پایه در عددواژه های مرکب، تعیین بسامد کمی و کیفی عملیات اصلی ریاضی و نهایتاً تعیین ترتیب قرارگیری سازه ها در عددواژه های مرکب زبان فارسی بپردازد. به منظور سهولت بررسی گسترۀ عددواژه ها، از روش کالود و ورکرک (2016) برای دسته بندی پنجگانۀ عددواژه ها استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که رفتار عددواژه های فارسی با جهانی های اول، دوم و سوم پژوهش حاضر همخوانی نسبتاً بالایی دارد. در این زبان تنها بیست عددواژۀ ساده در سه ناحیه وجود دارد و با افزایش مقدار کمی عدد، ساختار عددواژۀ متناظر نیز تمایل به تغییر از ساده به ترکیبی دارد. فارسی تنها یک عدد را بهعنوان عدد پایه بهکار میبرد که این عدد مطابق با جهانی غالب، عدد 10 است. علاوه بر این، بالاترین بسامد عملیات ریاضی در عددواژه های فارسی جمع و سپس ضرب است اما عملیات تفریق و تقسیم در این زبان وجود ندارد. رفتار عددواژه های فارسی در قبال جهانی آخر پژوهش حاضر مشابه رفتار این زبان در بحث ترتیب سازهای در سایر سازه های واژگانی و نحوی است؛ در حالیکه براساس این جهانی، زبان های دنیا ترجیح می دهند یکی از دو ترتیب هسته - وابسته یا وابسته - هسته را بهکار برند و یا به هنگام استفاده از هر دو الگو روش تغییر ترتیب معینی داشته باشند، فارسی هر دو الگوی ترتیب سازهای را در مورد عددواژه های مرکب بهکار می برد.