زمین‌ شیمی، سن‌ سنجی و پتروژنز توده‌ های نفودی کمپلکس ماگمایی مبارک‌ آباد- لواسان- کرج، البرز مرکزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار،گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/econg.2025.1154
چکیده

کمپلکس ماگمایی مبارک‌آباد- لواسان- کرج واقع در کمربند ماگمایی البرز مرکزی، مجموعه‌ای از توده‌های نفوذی با ترکیب مونزوگابرو، مونزونیت و سینیت را نشان می‌دهد. بررسی‌های زمین­ شیمیایی نشان می‌دهد که این سنگ ­ها ویژگی کالک‌آلکالن پتاسیم بالا تا شوشونیتی دارند و این مطالعه با استفاده از سنگ‌نگاری، زمین‌شیمی سنگ‌کل و ایزوتوپ‌های‌Sr-Nd ، منشأ و تکوین ماگماهای کالک‌آلکالن پتاسیک تا شوشونیتی را بررسی می‌کند. داده‌ها نشان می‌دهند که سنگ‌ها از‌LREE ها و‌LILEها  (La/Sm)N = 2.3–3.2)غنی‌شده و دارای آنومالی منفی Nb-Ta هستند و مقادیر ایزوتوپی اولیه Sr/⁸⁶Sr)i) = 70453/0-   70535/0 و = εNd(37.2 Ma) 46/0+ تا  7/1+ را نشان می‌دهند. سن مدل TDM نیز بین 5/0 تا 8/0 میلیارد سال است. مدل‌سازی زمین‌شیمیایی نسبت‌های (Sm/Yb) در مقابل (La/Sm) و ویژگی‌های ایزوتوپی نشان‌دهنده ذوب جزئی (1 تا 3 درصد) یک منبع گوشته لیتوسفری متاسوماتیسم‌یافته (اسپینل پریدوتیت حاوی فلوگوپیت) توسط سیالات مشتق‌شده از صفحه فرورونده یا رسوب‌ها برای تشکیل ماگمای اولیه است. داده‌های شیمی سنگ کل و ایزوتوپی نشان می‌دهد که ماگمای تشکیل دهنده توده‌های نفوذی کمپلکس ماگمایی از تفریق بلوری مذاب اولیه مشتق‌شده از گوشته‌ی متاسوماتیزم شده و آلایش جزئی در یک حوضه‌ کششی بر اثر برگشت به عقب ورقه فرورونده در یک زون  فرورانش در زمان برخورد ورقه ­های ایران و عربستان ایجاد‌شده است.