مدل‌ سازی فرکتالی و سه‌ بعدی کانی‌ سازی در محدوده معدنی گاریجگان، شرق ایران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه معدنی شرکت اطلس افروز شرق، مشهد، ایران

2 دکتری، گروه معدنی شرکت اطلس افروز شرق، مشهد، مشهد، ایران؛ دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22067/econg.2025.1140
چکیده

محدوده معدنی گاریجگان، یک پهنه بُرشی ناموازی کلاسیک با راستای شمال‌غرب- جنوب‌شرق است که در ۲۵ کیلومتری جنوب شهر خوسف در استان خراسان جنوبی واقع‌شده است. با تلفیق روش‌های سنجش از دور، مدل‌سازی فرکتالی و مدل‌سازی سه‌بعدی، الگوی توزیع شکستگی‌ها و کانی‌سازی مورد بررسی قرار‌گرفت. در مدل‌سازی فرکتالی، محدوده مورد بررسی در یک شبکه 19 سلولی قرار‌ داده شد و بعد از برداشت عناصر ساختاری، با استفاده از روش شمارش جعبه ای، بعد فرکتالی تعیین‌شد. این مدل‌سازی بیانگر آن است که بیشترین بعد فرکتالی با مقدار 8378/1 در قسمت مرکزی منطقه قرار دارد. این وضعیت نشان از فعالیت زمین‌ساختی بالاتر در مرکز محدوده دارد که احتمالاً می‌تواند با توده‌های نفوذی در اعماق مرتبط باشد. با توجه به برداشت‌های انجام‌شده از ساختارهای گسلی (57 گسل در قالب 246 برداشت) و رگه‌‌های معدنی (33 رگه) در 19 سلول و نتایج حاصل از بررسی آخرین مرحله تنش وارد شده (s1=3/05)، مناطق مستعد لغزش روی سطح 57 گسل با مقادیری بین صفر تا 1 ترسیم‌شد. سپس سطوح گسلی به 18,615 نقطه تبدیل و پهنه‌بندی مناطق مستعد لغزش انجام شد. به این ترتیب، مدل‌سازی سه‌بعدی گسل‌ها و رگه‌های معدنی تا عمق 300 متر انجام‌شد و حجم فضاهای باز حاصل از شکستگی‌ها و حجم فضاهای احتمالی پر شده با سیال‌ها به‌ دست آمد. نتایج این مدل‌سازی نشان می‌دهد که از کل فضاهای خالی (384,588,750 متر مکعب معادل با 46/11 درصد از حجم کل)، 306,787 متر مکعب آن می‌توانسته با سیال‌ها پر شده باشد؛ به بیان دیگر، 08/0 درصد از کل فضاهای باز، قابلیت پر شدن با سیال‌ها (آب، سیال کانه‌دار و ...) را داشته‌اند. لذا این مدل‌سازی با تعیین حجم فضاهای خالی و حجم فضاهای احتمالی پر شده با سیال‌ها، می‌تواند گام اول برنامه اکتشافی محدوده‌های معدنی باشد تا بر مبنای آن، محل حفاری‌ها و سایر موارد اکتشافی تعیین‌شود.