کانی شناسی، ریزریخت شناسی و الگوی پراکنش عناصر اصلی و کمیاب در گرهک های منگنزدار رخداد منگنز نصیرآباد، نیریز، استان فارس
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22067/econg.2025.1133چکیده
در این بررسی از نتایج تجزیه لیزراسپکتروسکوپی رامان، تصویرهای میکروسکوپ الکترونی BSE، ریزکاو الکترونی و نقشه های عنصری WDS به منظور تعیین ویژگیهای ریزریخت شناسی، کانی شناسی و الگوی پراکنش عناصر Mn ، Fe ، Mg ، Al ، Cu ، Ni ، Co،Sr ، Ti ، P ، Si ، V و Pb در گرهک های منگنز رخداد منگنز نصیرآباد که در بخش جنوبشرقی زون رانده زاگرس و در مجاورت افیولیت نیریز واقعشده، استفاده شده است. نتایج نشان می دهد از دیدگاه ریزریخت شناسی، گرهک های مورد بررسی دارای ساختار چندهسته ای شامل تجمع میکروفسیل های سیلیسی و بافت کلوفورم کروی هستند. همچنین کانه های منگنزدار در بخش های هسته ای اغلب دانه ریز بوده و شامل تودوروکیت، پیروکروئیت، پیرولوزیت و رامسدلیت هستند. در مقابل، در بخش های حاشیه ای ضمن دانه درشت تر شدن اکسیدهای منگنز، ترکیب کانی شناسی غالب شامل پیرولوزیت و رامسدلیت است. بررسی الگوی پراکنش عناصر بیانگر تهی شدگی عناصر آهن و سرب به همراه مس، نیکل و کبالت است که مشخص کننده نقش آفرینی سیال گرمابی دور از منشأ در شکل گیری ساختارهای ندولار است. همچنین شواهدی نظیر جانشینی دیاژنتیک پوسته های میکروفسیل سیلیسی با کانه های اکسیدی منگنزدار به ویژه تودوروکیت نشاندهنده نقش سیالات دیاژنتیک در تکامل ساختارهای ندولار است. نبود رخداد کانه رودوکروزیت به همراه عدم مشاهده الگوی غنی شدگی در عناصر زیست ضروری نظیر آهن، آرسنیک، باریم، استرانسیم، سریم و کبالت بیانگر عدم یا نقش ناچیز فرایندهای زیست زاد- میکروبی در شکل گیری گرهک های مورد بررسی است.