فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش برای بررسی اثر گرمایش جهانی بر تغییر گردش‌های وردسپهری، با استفاده از داده‌های باز تحلیل NCEP/NCAR و به‌کارگیری آماره z و برآوردگر شیب سن به روش من-کندال، وجود روند در میانگین پارامترهای جوی سطوح فشاری در دوره اقلیمی سی‌ساله 1990-1961 و 2020-1991، در ماه‌های دسامبر، ژانویه و فوریه در خاورمیانه بررسی شد. نتایج نشان داد که در دوره اقلیمی سی‌ساله اول در جنوب محدوده مطالعاتی، روند افزایشی در فشار سطح متوسط دریا، دما و ارتفاع ترازهای مختلف فشاری آشکار شد که بیانگر تضعیف کم‌فشار مدیترانه‌ای و تقویت پرفشارهای دینامیکی است. اثر این شرایط می‌تواند به‌صورت کاهش مقدار بارش در محدوده فوق ظاهر شود. روند کاهشی نم ویژه در ترازهای زیرین (5/2- گرم بر کیلوگرم در هر دهه) در نوار غربی ایران و کشورهای هم‌جوار، معرف کاهش بخار آب موجود در جو این مناطق است که می‌تواند شرایط مربوط به بارش در این مناطق را کاهش دهد. در دوره اقلیمی سی‌ساله دوم، وجود روند افزایشی دما (5/0+ درجه در هر دهه) در مناطق خاورمیانه می‌تواند عامل افزایش انرژی گرمایی در لایه‌های جو، افزایش حرکت بالاسو، افزایش فراوانی رخداد پدیده‌های همرفتی خرد و میان‌مقیاس و در نتیجه تشدید بارش‌های همرفتی و بارش‌های حدی در مناطق فوق باشد. افزون بر آن، در دوره اقلیمی سی‌ساله دوم در جنوب دریاچه بالخاش در روی افغانستان، روند کاهشی فشار و افزایشی دما آشکار شد که می‌تواند عامل تضعیف پرفشار سرد و در نتیجه کاهش فراوانی روزهای با هوای بسیار سرد در مناطق تحت تأثیر آن باشد.