نام‌های اماکن ورزشی در جمهوری اسلامی ایران و مقایسه‌ی آن با پیش از انقلاب: رویکردی گفتمان-بنیاد

نویسندگان

1 استاد گـروه زبان‌شناسـی، دانشـکده ادبیات فارسـی و زبان‌های خارجه، دانشگاه علامه طباطبائی تهران

2 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران

doi
10.22084/rjhll.2021.23933.2127
چکیده

نام مکان یا جای‌نام می‌تواند افزون بر ابزار موقعیت‌نمایی، بیانگر روایت رسمی و مجاز از تاریخ باشد. از این رو پیکره‌ای شامل ۴۲۰ نام مکان ورزشی در پیش و پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به‌صورت تصادفی در بازه‌ی زمانی سه‌ماهه‌ای در سال ۱۳۹۸ گردآوری شد تا با اتخاذ رویکردی گفتمان - بنیاد در چارچوب نظری ون‌دایک (2006) مورد بررسی قرارگیرد. یافته‌ها حاکی از آن است که در پی انقلاب ۵۷ مفاهیم مذهبی مرتبط با حکومت اسلامی جایگزین مفاهیم مرتبط با حکومت شاهنشاهی و ایران باستان شده، و حجم بالای نام‌های ایدئولوژیک (85 درصد) بیانگر نظام‌مندی روال نام‌گذاری است. همچنین، یافته‌ها بیانگر آن است که نام‌گذاری به‌عنوان ابزار مشروعیت‌بخشی به نظام حاکم و نیز مشروعیت‌زدایی از نظام پیشین و زدودن آثار گذشته به‌کار گرفته شده است. از سوی دیگر، یافته‌های این مطالعه دلالت بر آن دارد که قلمروی ورزش می‌تواند شاخصی از میزان تکثرگرایی مذهبی در یک جامعه‌ی متنوع باشد.