تحلیلی زبان‌شناختی از پدیدۀ " بدگویی/غیبت"

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه الزهرا

2 دانشجوی دکترای زبان شناسی، دانشگاه الزهرا

doi
10.22084/rjhll.2020.20358.1985
چکیده

بدگویی یا غیبت پدیده­ای اجتماعی است چرا که در جریان ارتباط و سوء­استفاده از شرایط نابرابر در میان افراد شکل می‌گیرد؛ پدیده­ ای شناختی است چرا که در پی اثرگذاری بر ذهن و در نتیجه کنترل عملکرد افراد است؛ و پدیده‌ای گفتمانی است چرا که در زبان تجلی می­ یابد. در این پژوهش با تحلیل 16 مورد از غیبت­ هایی که در خلال رخدادهای کلامی بزرگ‌ تر انجام گرفته­ اند به بررسی گفتمانی این پدیده می‌پردازیم. برای این منظور ضمن تحلیل "گام"های شکل­ دهندۀ غیبت و ارائۀ الگو(ها)ی چینش "گامک"­ها در آن بر طبق دیدگاه بایبر، کارنر و اُپتون (2007)، و ساسانی و یزدانی (1392)، به چگونگی بهره ­برداری غیبت­ کنندگان از راهبرد دستکاری برای رسیدن به مقصود خود نیز اشاره می­ کنیم. تقطیع غیبت‌ها نشان داد غیبت 6 گام اصلی دارد که هر کدام راهبردهای خود را دارند. غیبت­ کننده با توسل به راهبرد دستکاری می­ کوشد بر شناخت مخاطب تأثیر گذارد و او را به اندیشیدن و عمل کردن در جهتی که مقصود خود است وا دارد.