مروری بر تب اسبی پوتومک (Potomac horse fever)
نویسندگان
1 دانشیار، بخش انگلشناسی، موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، کرج، ایران
2 استادیار، بخش انگلشناسی، موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، کرج، ایران
3 استادیار، بخش انگلشناسی، موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22034/nfvm.2022.320790.1114چکیده
تب اسبی پوتومک نوعی سندروم انتروکولیت حاد است که با تولید کولیک خفیف، تب و اسهال در اسب در تمام سنین و همچنین ایجاد سقط در مادیان های آبستن دیده میشود. عامل ایجادکننده بیماری نوعی ریکتزیا به نام Neorickettsia risticii است. بیماری تب اسبی پوتومک به نامهای ارلیشیوز مونوسیتی اسب، تب کانال آب (Ditch fever) ، (Shasta River Crud) و کولیت ارلیشیایی اسب نیز معروف است. این بیماری اولین بار بهعنوان بیماری دام توسط دامپزشکان بخش مونتگومری ایالت مریلند آمریکا تشخیص داده شد. بیماری در اسبهای مزارع نزدیک به رودخانه پوتومک (Potomoc) دیده شد. با انجام مطالعه اپیدمیولوژیک مشخص شد که PHF دارای وقوع فصلی است. با مرور مقالات مختلف و کتاب مرتبط در این زمینه دیده شد که بیشتر موارد این بیماری در ماههای ژوئیه ، اگوست و سپتامبر دیده میشود. بررسی اپیدمیولوژی PHF نشان داده است که یک ناقل ترماتود در ایجاد این بیماری نقش دارد. جداسازی و تعیین عامل ایجادکننده بیماری از موارد کلینیکی PHF با استفاده از کشت سلول متداول و یا انجام آزمایش PCR انجام میشود. این بیماری در بسیاری از نواحی امریکا و کانادا با استفاده از آزمایش آنتیبادی فلورسانت غیر مستقیم تشخیص داده شده است که در تأیید تماس قبلی حیوان با عامل بیماریزا است. در گسترشهای خون آماده شده از موارد کلینیکی اسب، باکتری (N. risticii) در مونوسیتها قابل مشاهده نیست و این مورد برعکس مورد آناپلاسما فاگوسیتوفیلوم (A. phagocytophilum) است که بلافاصله با مشاهده آناپلاسما در گرانولوسیتهای آلوده در گسترش تهیه شده از خون محیطی در اسب تشخیص انجام میشود. باکتری (N. risticii) از ترماتودهای رها شده از حلزونهای آب شیرین جداسازی شده است. این بیماری مسری نیست. بیماری PHF یک بیماری جدی و مرگآور است. از نظر کلینیکی اسبهای بیمار ناقل بیماری نیستند و آنها را میتوان در کنار اسبهای سالم و غیر عفونی نگهداری نمود. این بیماری نوعی بیماری مشترک انسان و دام (زئونوز) نیست. توجه دامپزشکان به احتمال وجود این بیماری در اسب و توجه به عامل آب و هوا در ایران ضروری است.