ساخت امری در زبان کردی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبانشناسی دانشگاه کردستان

doi
10.22084/rjhll.2020.20483.1988
چکیده

مقالۀ حاضر به بررسی صیغگان امری حاکم بر زبان کردی با توجه به معیارهای همگونی صوری و بیشینگی/کمینگی می­پردازد. نتایج تحقیق نشان می­ دهد که در زبان کردی صورت­ های امری ساختواژی تنها برای دوم شخص مفرد و جمع وجود دارد و در صورت اظهار امری معطوف به دیگر اشخاص باید به ساخت­ های تحلیلی (چهار ساخت متمایز) متمسک شد. مطالعۀ طیف ناهمگون ساخت­ های امری در کردی روشن ساخت که پارادایم امری در کردی مبتنی بر ساختی کمینه بوده که نقطه مقابل بیشینه­ای ندارد. از ویژگی‌های هستۀ کمینۀ پارادایم امری تمایزات زمانی و عملگرهای مجزای نهی و نفی می­ باشد. همچنین، تحقیق حاضر با تکیه بر معیارهای فاعل دوم شخص و اعمال نیرو به بررسی و مقایسۀ ابعاد متفاوت معناشناختی شش ساخت امری می­ پردازد. نتایج تحقیق نشان می­ دهد که ساخت­ های کانونی بیشترین وجوه معنایی یک ساخت سرنمون را داشته، و ساخت­ های غیرکانونی عمدتاً فاقد برخی ویژگی‌های یک امری سرنمون می­ باشند.