کانی شناسی، دگرسانی، ریزدماسنجی میان‌ بارهای سیال و خاستگاه کانسار مس- طلای کلاته‌ دشت، جنوب شاهرود، شمال‌ شرق ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 استاد، دانشکده کانی‌شناسی و منابع معدنی، دانشگاه صنعتی کلاوستهال، کلاوستهال- زلرفلد، آلمان

4 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22067/econg.2024.1121
چکیده

کانسار کلاته‌دشت در شمال پهنه ساختاری ایران مرکزی و شمال­ شرق کمان ماگمایی ترود- چاه‌شیرین واقع‌شده است. توده‌ای نیمه عمیق با ترکیب دیوریت پورفیری (بعد از ائوسن)، میزبان کانی ­سازی مس- طلاست. کانه ­زایی به صورت برش گرمابی و رگه- رگچه ­ای در امتداد یک ساختار گسلی با امتداد تقریبی 30 درجه شمال‌شرق و شیب نزدیک به قائم رخ‌داده است. رگه- رگچه ­های متعدد کان ­دار شامل مجموعه کانی ­های پیریت، کالکوپیریت، اسفالریت، بورنیت، گالن، باریت، هماتیت، کالکوسیت، کوولیت، مالاکیت و کریزوکلا به موازات یکدیگر در این ساختار گسلی مشاهده می­ شوند. کانی ­های باطله شامل کوارتزهای شانه­ ای- دندان سگی، قشرگون و کمی آمتیست به صورت رگه- رگچه ­ای است. داده ­های تجزیه میکروسکوپ الکترونی روبشی نشر میدانی، بیانگر حضور طلا در میزبان کالکوپیریت است. دگرسانی ­های سریسیتی، سیلیسی و پروپیلیتیک (کلریت، اپیدوت و کلسیت) به ویژه در حاشیه‌های رگه- رگچه­ های کانه­ دار شناسایی شدند. نتایج به دست آمده از بررسی میان‌بارهای سیال در کانی ­های کلسیت و باریت نشان می ­دهد که دمای همگن­ شدگی نهایی بین 2/143 تا 1/213 درجه سانتی‌گراد و شوری نیز بین wt.% NaCl eq. 06/3 تا 73/7 تغییر می‌کند. ویژگی ­های کانه­ زایی کلاته‌دشت با کانسارهای رگه­ای اپی ­ترمال فلزهای پایه-  گران‌بها سولفیداسیون متوسط (IS) مشابه است.