بررسی دلایل دوبندی بودن ساخت های چندپرسش واژه ای: هم پایه و چندگانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه زبان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 استادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

3 استادیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، اردبیل، ایران

4 استادیار گروه آموزشی زبان انگلیسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

5 استادیار گروه زبان و ادبیات، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران

doi
10.22084/rjhll.2020.20450.1987
چکیده

در این جستار برآنیم تا به بررسی دلایل دوبندی بودن ساخت­ های چندپرسش­ واژه­ ای زبان فارسی بپردازیم. بدین منظور، نخست پرسش ­واژه ­های متوالی و انواع آن و سپس پرسش ­واژه­ های گسسته را معرفی کرده و دلایل دوبندی بودن هر یک را نشان می­ دهیم. چارچوب نظری جستار برپایه گراشانین - یوکسِک (2017) است که به اصول بنیادین حاکم بر کمینه­ گرایی چامسکی (1995 و پس از آن) پایبند می ­باشد. همچنین، با استفاده از آزمون­ های تعیین سازه و خودکفا (مستقل) مشخص می­ کنیم که در ساخت­ های پرسشی هم­پایه متوالی و گسسته، هم­پایه ­ساز و به هم­پایه نخست وابسته است یا هم­پایه دوّم. نتایج پژوهش نشان می­ دهد که مشترک بودن بخشی از ساختار و حذف سازه مشترک به­ منظور برآوردن اقتصاد زبان در یکی از هم­پایه­ ها و اشراف چندگانه در ساخت­ های چندپرسش­ واژه ­ای و فرایند نحوی هم­پایه ­های حاصل از حرکت متوازی با یک پرسش ­واژه مشترک در ساخت ­های پرسشی هم­پایه متوالی نشان­ دهنده دوبندی بودن این نوع ساخت­ هاست. بررسی ­­ها نشان می ­دهد که در زبان فارسی فرایند نحوی جابه­ جایی پرسش­ واژه پیش از حرف اضافه وجود ندارد. همچنین، این بررسی نشان می­ دهد هم­پایه ­ساز و، هم در ساخت پرسشی هم­پایه متوالی و هم ساخت پرسشی گسسته با هم­پایه دوّم، یک سازه را تشکیل می­ دهد و به بند دوّم وابسته است.