بررسی ‌چند‌معنایی واژگان قرآن‌کریم بر مبنای رویکرد معناشناسی واژگانی شناختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبانشناسی، گروه زبانشناسی، واحد کرمانشاه دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار و عضو هیأت علمـی گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبان شناسی ، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان.

3 استادیار و عضو هیات علمـی گروه زبان و ادبیات انگلیسی و زبان شناسی ، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه کردستان.

doi
10.22084/rjhll.2019.19952.1970
چکیده

چند­معنایی رویدادی است که در آن یک عنصر واژگانی معمولاً به دو یا چند معنا ارتباط دارد که به نظر می­ رسد به طریقی به هم مربوطند. واژگان چند­معنا در مصحف شریف، بیش از یک معنا و مفهوم را در نهاد خود جای داده­ اند. هدف از پژوهش حاضر تبیین زبان­ شناختی پدیدۀ چند­معنایی در واژگان قرآن­ کریم و بازنمایی علل خوانش­ ها، ترجمه­ ها و تفسیرهای مختلف در حوزۀ معنایی قرآن کریم است. نگارندگان با تکیه بر روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از رویکرد معناشناسی واژگانی شناختی بروگمان و لیکاف (1998) معانی مختلف چهارده واژۀ چند­معنای قرآن­ کریم را استخراج و مورد تحلیل و بررسی قرار داده­ اند. شایان ذکر است که گزینش محدودِ واژگان تنها به دلیل محدودیت حجم مقاله بوده است. نتایج نشان داد که در واژگان چند­معنای قرآن کریم، چند مفهوم در ارتباط با یک مفهوم مرکزی سازماندهی شده­ اند. در این شبکۀ معنایی واژه­ ها­ی چند­معنا دارای معانی مرکزی یا سرنمون هستند که در مرکز این شبکه قرار می­ گیرند و نیز دارای معانی حاشیه­ ای­ اند که دورتر از معانی مرکزی هستند که حاصل بسط استعاری هستند. یافته‌ها نشان داد که با اثبات وجود چند­معنایی در واژگان قرآن­ کریم مفسران و محققین می­ توانند همۀ تفسیر­های مختلف ارائه ­شده از آیه را در چارچوب قواعد زبان بپذیرند و در غیر این صورت تنها یک تفسیر را به‌عنوان تفسیر صحیح­ تر و برتر انتخاب کنند.