تأثیر اسانس نعناع ‌فلفلی در مقایسه با عصاره‌های الکلی آن بر برخی میکروب‌های مشکل‌ساز مواد‌ غذایی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/nfvm.2021.141930
چکیده

اطمینان از سلامت و کیفیت بالای مواد غذایی در طول مراحل تولید، انبارداری و مصرف از جمله دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان می‌باشد. با توجه به وجود نگرانی در خصوص بی‌خطر ‌بودن ترکیبات ضد میکروبی شیمیایی، استفاده از گیاهان دارویی و خواص سلامتی بخش آنها در صنعت غذا می‌تواند سلامت مصرف‌کننده را تضمین کند. هدف از این پژوهش، ارزیابی فعالیت ضد میکروبی اسانس و عصاره‏های متانولی و اتانولی گیاه دارویی نعناع ‌فلفلی بر میکروب‏های عامل فساد و بیماری‌زای مواد‌ غذایی شامل سودوموناس ‌آئروژینوزا، باسیلوس‌سرئوس، میکروکوکوس ‌لوتئوس،‌ لیستریا‌منوسایتوژنز و اشرشیاکلی بود. اسانس‌گیری از گیاه نعناع فلفلی به روش تقطیر با بخار آب با استفاده از دستگاه کلونجر انجام شد و عصاره‌های اتانولی و متانولی نیز به روش خیساندن تهیه شدند. فعالیت ضد میکروبی عصاره‌ها با استفاده از روش چاهک پلیت اندازه‌گیری شد و متعاقباً حداقل غلظت مهارکنندگی تعیین گردید. نتایج مربوط به قطر هاله عدم رشد و حداقل غلظت مهارکنندگی نشان داد که میزان فعالیت ضد میکروبی گیاه نعناع فلفلی به‌طور معنی‏داری به نوع عصاره و نوع میکروب بستگی دارد (05/0>p). به‌طوری که بر خلاف عصاره‌های الکی گیاه نعناع فلفلی که در کلیه غلظت‏های مورد استفاده بر باکتری لیستریا‌منوسایتوژنز بی‌اثر بودند (0 میلی‏متر)، اسانس آن بر تمامی میکروب‌های مورد بررسی اثر بازدارندگی قوی نشان داد و با ایجاد هاله عدم رشد ۳/۳۹ میلی‌متر بیشترین تأثیر ضد میکروبی معنی‌دار را نیز بر همین میکروب داشت. در بین باکتری‌های مورد بررسی سودوموناس آئروژینوزا مقاوم‌ترین باکتری نسبت به اسانس و همچنین عصاره متانولی در این بررسی بود. نتایج این تحقیق نشان داد که اسانس نعناع فلفلی دارای فعالیت ضد میکروبی قوی بر میکروب‌های عامل فساد و بیماری‌زای مواد غذایی می‌باشد. بنابراین می‌توان اسانس نعناع فلفلی را به عنوان یک ترکیب بسیار ارزشمند و نگهدارنده ضد میکروبی در مواد ‌غذایی پیشنهاد کرد.