عوامل مهم و تأثیرگذار در کانه زایی و تغییرات عیاری کانسارهای مس مانتو با نگاهی ویژه به مجموعه معادن مس نسیم، مس سرخ و مس زرمهر

نویسندگان

1 استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین شناسی و گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استاد، گروه زمین شناسی و گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/econg.2024.87223.1105
چکیده

مجموعه معادن مس نوع مانتو کمربند مس­ دار بردسکن- درونه بر اساس تقسیم ­بندی رسوبی ساختاری در بخش شمال­ شرقی گستره پهنه ایران ­مرکزی و در نزدیکی مرز جنوبی آن با بلوک ساختاری یزد و زیرزون سبزوار واقع‌شده است و از این روی تحت‌تأثیر ساختارهای مهم منطقه­ ای از جمله سامانه گسلی درونه و تکنار قرار‌گرفته است. غالب واحدهای این کمربند سنگ ­های آتشفشانی ترشیاری هستند که با برخی واحدهای رسوبی همراه شده‌اند. همچنین برخی واحدهای نفوذی و نیمه­ عمیق نیز گاهی در قالب ساختار دایک و استوک قابل مشاهده هستند. میزبان اصلی کانی ­سازی در کانسارهای نوع مانتوی این منطقه کنگلومراست که از نظر اندازه، جنس قطعه‌ها و سیمان متفاوت هستند. مهم‌ترین کانی سولفیدی کالکوسیت و مهم‌ترین کربنات ­های مس مالاکیت و آزوریت است. دگرسانی غالب در منطقه مشاهده نمی­ شود و دگرسانی کلریت به صورت جزئی و دگرسانی ­های اکسید آهن، زئولیتی، کلسیتی و سیلیسی به صورت محلی مشاهده می ­شود. محلول کانه ­دار احیایی و فقیر از آهن و سیلیس است.