پتروژنز گارنت‌- ملانیت‌‌ ها در مونزودیوریت‌ های جنوب‌ غرب جندق (شمال‌ غرب خرد قاره شرق- ایران مرکزی)

نویسندگان

1 دکتری، گروه زمین‌ شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/ECONG.2024.1091
چکیده

استوک مونزودیوریتی گدارسیاه با سن ائوسن زیرین در جنوب‌غربی شهر جندق (شمال‌شرق اصفهان) و شمال‌غربی خرد قاره شرق- ایران مرکزی قرار دارد. کانی‌های اصلی تشکیل‌دهنده این مونزودیوریت‌ها پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیم، کلینوپیروکسن، فلوگوپیت و گارنت است که در زمینه‌ای ریز بلور از فلدسپار قرار گرفته‌اند. بافت اصلی این سنگ‌ها گرانولار، پورفیریتیک و پوئی‌کلیتیک است. در برخی موارد، این نمونه‌ها حاوی بلورهای شکل‌دار تا نیمه شکل‌دار گارنت هستند که در آنها ادخال‌هایی از کلینوپیروکسن آذرین و کانی‌های زمینه شامل فلدسپار وگرافیت دیده می‌شود. این گارنت‌ها از نوع آندرادیت غنی از تیتیان و ملانیت کلسیم‌دار از سری محلول جامد آندرادیت- گروسولار است. الگوی منطقه‌بندی شیمیایی در گارنت‌های مورد بررسی تأیید می‌کند که این کانی‌ها دارای منشأ غیرماگمایی و از نوع دگرگونی هستند. وجود منطقه‌بندی شیمیایی ناپیوسته و الگوی تغییرات اعضای پایانی این گارنت‌ها نشان می‌دهد که آنها در شرایط عدم تعادل همراه با تغییر در شرایط اکسایش محیط تشکیل شده‌اند. وجود درشت‌بلورهای شکل‌دار گارنت با ادخال‌هایی از کلینوپیروکسن‌های آذرین، اسکاپولیت حاصل از تجزیه پلاژیوکلازها و فلوگوپیت‌هایی با منشأ دگرگونی در مونزودیوریت‌های مورد بررسی نشان می‌دهد که گارنت‌های مورد بررسی دارای منشأ دگرگونی متاسوماتیک هستند و به خرج کلینوپیروکسن‌های آذرین تشکیل شده‌اند. تمام شواهد زمین‌شیمیایی و سنگ‌نگاری گارنت‌های مورد بررسی تأیید می‌کند که در اثر نفوذ توده مونزودیوریتی گدارسیاه با سن ائوسن زیرین، در رسوبات آهکی (دولومیتی) کربونیفر، اندواسکارن یا اسکارن واکنشی تشکیل‌شده است که در مقیاس میلی‌متری در بررسی‌های میکروسکوپی به خوبی قابل تشخیص است.