سنتز نانوذرات تیتانیوم با استفاده از عصاره گیاه مرزه به روش فراصوت؛ اثرات ضد میکروبی بر ضد پاتوژن‌های غذازاد و سمیت سلولی بر سلول‌های نرمال و سرطانی

نویسندگان

1 استادیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل، آمل، ایران

2 استادیار، گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل، آمل، ایران

doi
10.22034/nfvm.2021.142487
چکیده

سنتز سبز نانوذرات مزایایی دارد که می‌توان به اجتناب از مواد شیمیایی خطرناک، پروسه تمیز، غیر سمی، دوستدار محیط زیست، آماده‌سازی آسان، به صرفه بودن و کنترل بر اندازه و شکل ذرات اشاره کرد. در این مطالعه ابتدا عصاره آبی گیاه مرزه ریشنگری تهیه شد و نانوذرات تیتانیوم به روش سبز و فراصوت تولید شد. سپس به منظور شناسایی نانوذرات از آنالیز UV، طیف سنجی تفکیک انرژی EDS و آنالیز میکروسکوپ الکترونی روبشی و انتقالی استفاده گردید. سپس MIC و MBC نانوذرات بر ضد پاتوژن‌های اشرشیاکلی O157:H7 و لیستریا منوسیتوژنز و سمیت سلولی نانوذرات در رقت‌های 5/12، 25، 50 ، 100 و 200 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر بر روی رده سلولی سرطانی کولون (HT-29)  و سلول‌های نرمال (HEK-293) ارزیابی شد. محلول حاوی نانوذرات با جذب در ناحیه 352 نانومتر نشان‌دهنده سنتز نانوذرات تیتانیوم توسط عصاره آبی گیاه مرزه بود. در محلول کلوئیدی نانوذرات، اشکال نانوذرات کروی مشاهده شد که از نظر اندازه از 4/37 تا 6/49 نانومتر بودند. نانوذرات در غلظت 20 میکروگرم در میلی‌لیتر موجب مهار رشد لیستریا منوسیتوژنز و اشرشیاکلی شد. نانوذرات تیتانیوم سنتز شده در این مطالعه اثرات سمی بر سلول‌های نرمال نداشت، در حالی که در غلظت 183 میکروگرم در میلی‌لیتر مانع رشد حدود 50 درصد سلول‌های سرطانی شد. نتایج این مطالعه، نگرانی‌ها بابت خطرات استفاده از نانوذرات تیتانیوم را کم کرده و زمینه را برای استفاده بیشتر این ماده در بسته‌بندی مواد غذایی به منظور افزایش مدت ماندگاری فراهم می‌کند.