تغییرات ژئومورفیک رودخانه چشمه کیله در محدوده جلگه ساحلی غرب مازندران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
doi
10.22059/jphgr.2024.385658.1007853چکیده
در جلگههای ساحلی، رودخانهها از عناصر ژئومورفولوژیکی بسیار مهم هستند و تغییرات مورفولوژی آنها در دورههای زمانی مختلف بر سکونتگاههای انسانی تأثیرگذار است. هدف این مطالعه بررسی تغییرات مورفولوژی رودخانه چشمه کیله در بازههای زمانی مختلف بوده همچنین به درک جامعتری از پویایی رودخانهها در مناطق ساحلی کمک میکند. حوضه رودخانه چشمه کیله در بخش غربی استان مازندران در حدفاصل عباسآباد تا رامسر قرار دارد. طول رودخانه 80 کیلومتر است که بعد از عبور از شهر تنکابن به دریای خزر میریزد. در این مطالعه تغییرات کانال در حدفاصل سالهای 2014 تا 2022 موردبررسی قرار گرفت. تحلیل کمی تغییرات کرانههای رودخانه در دورههای زمانی با استفاده از نرمافزار DSAS انجام گرفت. نتایج نشان داده است که با وجود تغییرات در ضریب خمیدگی در طول دوره موردمطالعه در بازههای مختلف، الگوی کلی رودخانه در مدت موردمطالعه تغییر نکرده است. همچنین در تمام بازهها و در تمام بازههای زمانی در کرانه چپ پسروی و فرسایش کناره رودخانه رخداده است. میانگین نرخ این تغییرات در طول رودخانه بهتقریب 1 متر در سال بوده است. نتایج نشان داده است که میزان تغییرات کرانه در الگوی سینوسی بیشتر از الگوی مستقیم بوده است. بازههای واقع در بخش میانی و بالایی جلگه به دلیل شیب بیشتر شرایط مناسبتری جهت فرسایش کرانه و ناپایداری کانال را داشتهاند.