بررسی الگوهای زبان شناختی اجتماعی گویش ترکی قزوین: پژوهشی در تأثیر متغیرهای اجتماعی بر تغییرات واجی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استاد زبان‌شناسی، دانشگاه تهران

doi
10.22084/rjhll.2018.2520.
چکیده

زبان پدیده‌ای اجتماعی است و همزمان با شکل‌گیری اولین اجتماعات بشری شکل گرفته است. زبان‌شناسی اجتماعی که از درون گویش‌شناسی بیرون آمد، اساساً به پژوهش در مورد گفتار می‌پردازد. طی چندین دهه‌ای که از تاریخ این شاخه از زبان‌شناسی می‌گذرد، نشان داده است که توانایی تجزیه و تحلیل موضوعات مربوط به ارتباط بین زبان و اجتماع را دارد. ادبیات مربوط به آن، شامل سلسله‌ای از پژوهش‌ها در گوناگونی‌های زبانی است که با متغیرهای اجتماعی همبستگی دارند. این گوناگونی در گفتار در مقایسۀ با شکل نوشتاری زبان مشهودتر است و متغیرهایی مانند جنسیت، سن، تحصیلات، طبقۀ اجتماعی و موقعیت بر آن تأثیر می‌گذارند. در پژوهش حاضر، نویسندگان به بررسی تغییرات واجی در گویش ترکی قزوین، براساس تأثیرات ناشی از متغیر‌های اجتماعی‌‌ سن و جنسیت پرداخته‌اند و با استفاده از روش مصاحبه و تعیین جمعیت نمونه، میزان همبستگی بین تغییرات واجی و متغیرهای اجتماعی مورد بحث را ارزیابی کرده‌اند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که متغیر اجتماعی سن بیشترین تأثیر و جنسیت کمترین تأثیر را تغییرات واجی در این گویش دارند.