مطالعه زمین شیمی، ایزوتوپ های Sr، Nd و جایگاه زمین ساختی توده های نفوذی در محدوده اکتشافی بالازرد، جنوب غرب نهبندان
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
2 دانشیار، گروه علوم زمین، دانشگاه آویرو، آویرو، پرتغال
3 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران
4 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/econg.2023.83438.1083چکیده
محدوده اکتشافی بالازرد در 120 کیلومتری جنوب غرب نهبندان و در بخش مرکزی بلوک لوت واقع شده است. این محدوده پوشیده از سنگ های آتشفشانی با سن ائوسن بوده که توده های نفوذی بصورت استوک و دایک در آن نفوذ کرده اند. بافت غالب این واحدها پورفیری با فنوکریست هایی در اندازه میلیمتر شامل کانی های پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و کانی های پلاژیوکلاز، کوارتز و کانی های تیره در زمینه هستند. براساس ردهبندی شیمیایی، واحدهای نفوذی منطقه شامل مونزوگابرو، گابرودیوریت و مونزودیوریت می باشند. این توده های نفوذی، کالکآلکالن پتاسیم بالا و با ماهیت متاآلومینوس می باشند. غنیشدگی LREE نسبت به HREE و غنی شدگی عناصر LILE نسبت به HFSE و همچنین بی هنجاری P، Nb و Ti شواهد مهمی است که نشان می دهد توده های نفوذی بالازرد در کمربند ماگمایی زون فرورانش تشکیل شده اند. عنصر Eu ناهنجاری منفی نشان می دهد و مقدار Eu/Eu* از 76/0 تا 96/0 در تغییر است. ناهنجاری منفی Eu احتمالاً بعلت حضور کانی پلاژیوکلاز در سنگ منشاء ماگما می باشد. مقدار 87Sr/86Sr اولیه بین 706/0 تا 707/0 و مقدار εNdi بین 9/1- و 2/3- است که نشان دهنده آغشتگی ماگما با پوسته قاره ای می باشد. مطالعات ژئوشیمیایی این پژوهش نشان می دهد که تودههای نفوذی بالازرد هم خاستگاه بوده و از ذوب پوسته اقیانوسی در زون فرورانش در حاشیه فعال قاره منشاء گرفته و در حین جایگیری در سطوح کم عمق با پوسته قاره ای آغشتگی پیدا کرده اند.