شناسایی و مقایسه معیارهای اکتشافی کانسارهای طلای ساری‌ گونی، مس- طلای دالی و طلای زرشوران واقع در کوه‌ زاد زاگرس

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22067/econg.2023.82365.1078
چکیده

ایالت متالوژنی زاگرس دارای کانسارهای مهمی نظیر طلای ساری‌گونی، مس- طلا دالی و طلای زرشوران می‌باشد. در پژوهش پیش‌رو جهت شناسایی معیارهای اکتشافی این سه کانسار، از نقشه­های زمین­شناس، مطالعات دور‌سنجی، ژئوشیمیایی، ژئوفیزیکی، کانی­ شناسی، سنگ­ شناسی، سیالات درگیر و سن­ سنجی استفاده شده ­است. کانی­‌سازی در ساری­ گونی از نوع اپی­ترمال سولفید پایین می‌باشد که حدود 11 میلیون سال پیش (میوسن پایینی)  در ارتباط با ماگمای آلکالن و سنگ‌های برشی دگرسان ­شده داسیت پورفیری شکل گرفته ‌است. کانی­ سازی در کانسار دالی از نوع مس- طلا پورفیری  با سنگ میزبان دیوریتی بوده، که حدود 21 میلیون سال پیش (میوسن پسین) در رابطه با یک ماگمای کالک­آلکالن شکل گرفت. کانی ­سازی در زرشوران، از نوع کارلین با سنگ میزبان کربناته می‌باشد، که حدود 14 میلیون سال پیش (میوسن میانی)  در ارتباط با یک ماگمای آلکالن تشکیل شده­‌است. کانی ­سازی در کانسارهای ساری­ گونی و زرشوران به ­رغم سنگ میزبان متفاوت، دارای معیارهای اکتشافی مشابهی بوده که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ماگماتیسم آلکالن میوسن، شکل ­گیری کانی­سازی در اعماق بیش از 300 متر، ساختارهای با روند شمال‌- شرق، پاراژنز عناصر طلا، آرسنیک، آنتیموان، اکسید­های آهن نوع هماتیتی و جاروسیتی، بافت خلل و فرج­دار، برشی و  دگرسانی‌های سیلیسی و فیلیک میزبان کانی ­سازی اشاره کرد. از جمله معیارهای اکتشاف دالی نیز می­ توان به ماگماتیسم دیوریتی کالک­آلکالن میوسن، شکل‌گیری کانی‌سازی در اعماق بیش از 500 متر، دگرسانی پتاسیک و سیلیسی میزبان کانی ­سازی، حضور کانی اسپکیولاریت،  ساختارهای با روند شمال ­شرق و آنومالی بالای مغناطیسی در رابطه با دگرسانی پتاسیک اشاره نمود.