بررسی تأثیر ضد ‌میکروبی عصاره‌های الکلی آلوئه‏ورا، بابونه‌ آلمانی و نعناع ‌فلفلی به‌عنوان نگهدارنده طبیعی شیر پاستوریزه

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

3 مربی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

4 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22034/nfvm.2020.122714
چکیده

اخیراً تحقیقات در خصوص استفاده از ترکیبات گیاهی به‌عنوان نگهدارنده‏های طبیعی در غذاها مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این پژوهش، ارزیابی فعالیت ضد میکروبی عصاره‏های متانولی و اتانولی سه گیاه دارویی آلوئه‏ورا، بابونه ‌آلمانی و نعناع ‌فلفلی کشت شده در پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل بر میکروب‏های عامل فساد و بیماری‌زای شیر پاستوریزه شامل سودوموناس‌آئروژینوزا، باسیلوس‌سرئوس، میکروکوکوس‌لوتئوس،‌ لیستریا‌منوسایتوژنز و اشرشیاکلی و در مرحله بعد بررسی اثر عصاره‌های اتانولی آلوئه‌ورا و بابونه ‌آلمانی بر ماندگاری شیر پاستوریزه بود. نتایج نشان داد که گیاه آلوئه‏ورا بیشترین اثر ضد میکروبی و گیاهان بابونه ‌آلمانی و نعناع ‌فلفلی به ترتیب بعد از آن قرار داشتند (05/0≥P). به طور‏‏ کلی عصاره اتانولی گیاهان مورد آزمایش دارای اثر ضد میکروبی قوی‏تری نسبت به عصاره متانولی بود (05/0≥P). غلظت‌های ۱۵/۰، ۳/۰ و ۶/۰ (درصد حجمی/حجمی) از عصاره‌های اتانولی آلوئه‌ورا و بابونه ‌آلمانی، به‌عنوان نگهدارنده طبیعی در شیر پاستوریزه مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج حاکی از آن بود که تیمار شیر پاستوریزه با ۳/۰ و ۱۵/۰ درصد بابونه ‌آلمانی و همچنین آلوئه‌ورا با غلظت ۳/۰ درصد ضمن داشتن خصوصیات حسی قابل ‌قبول، به‌طور معنی‌داری جمعیت میکروبی پایین‌تر و زمان ماندگاری طولانی‌تری در مقایسه با نمونه شاهد داشت. بنابراین استفاده از عصاره گیاهان مذکور به‌عنوان نگهدارنده در شیر پاستوریزه با خصوصیات مفید یک غذای ‌عملگرا پیشنهاد می‏شود.