مقایسه جمعیت های مهاجر ماهی سفید فرم بهاره و پاییزه (Rutilus frisii) به تالاب انزلی با استفاده از روش توالی ژن Cyt-b

نویسندگان

1 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

2 کارشناس ارشد علوم و مهندسی شیلات، مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی ماهیان استخوانی شهید انصاری، سازمان شیلات ایران، رشت، ایران

doi
10.22124/japb.2025.29480.1560
چکیده

در این پژوهش، ساختار جمعیت­های ماهی سفید (Rutilus frisii) بهاره و پاییزه مهاجر به تالاب انزلی با استفاده از روش توالی‌یابی ژن Cyt-b مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه­های مورد نیاز (60 نمونه از هر جمعیت) در سال­های 98 و 99 صید شدند. پس از استخراج DNA از بافت نرم باله سینه­ای، واکنش زنجیره­ای پلیمراز (PCR) و توالی‌یابی نمونه­ها انجام شد. بر اساس نتایج، تفاوت معنی­داری بین دو جمعیت ماهیان بهاره و پاییزه از لحاظ ژ نتیکی مشاهده شد (05/0P<). فاصله ژنتیکی بین دو جمعیت 388/0 و شباهت ژنتیکی 612/0 به دست آمد. نتایج مطالعات مولکولی نشان داد که سیتوزین و گوانین به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر میانگین ترکیب نوکلئوتیدی در دو جمعیت را داشتند. محاسبه نرخ جایگزینی انتقالی به تقاطعی بیانگر بیشتر بودن نرخ جهش­های انتقالی به تقاطعی با در بر گرفتن 22/67 درصد از جهش­ها بود. در مجموع، می­توان گفت که ژن Cyt-b به خوبی تفاوت بین دو فرم بهاره و پاییزه را نشان داده است. با این حال، مطالعه مولکولی جمعیت­های مورد نظر با وجود فاصله زمانی، شباهت­های ژنتیکی قابل توجهی را در سطح گونه نشان داد و نمی­توان این جمعیت‌ها را از نظر ژنتیکی دارای تفاوت قابل ملاحظه­ای دانست.