هم‌افزایی اثر نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم، ال-کارنیتین، HUFA و لسیتین بر تکثیر مخمر Saccharomyces cerevisiae

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زیست‌فناوری دریا، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 کارشناس ارشد زیست‌فناوری، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

4 دانشجوی دکتری شیلات، گروه تولید و بهره‌برداری آبزیان، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22124/japb.2025.28879.1556
چکیده

در این پژوهش امکان تحریک تکثیر سلول‌های مخمر Saccharomyces cerevisiae با افزودن نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم (TiO2)، HUFA، لسیتین و ال-کارنیتین مورد بررسی قرار گرفت. مخمر پس از فعال‌سازی اولیه در محیط کشت پایه، در مرحله اول ابتدا به صورت انفرادی تحت تاثیر غلظت‌های مختلف این مواد قرار گرفت و بهترین غلظت‌ها انتخاب شدند. در مرحله دوم بهترین غلظت‌های انفرادی برای بررسی تاثیر ترکیبی این مواد بر روی رشد مخمر به کار رفت. در هر دو مرحله میزان تکثیر سلول‌های مخمر با اندازه­گیری تعداد سلول‌ها و میزان زیست توده تولیده شده بررسی و درصد اسیدهای چرب مخمر در بهترین تیمارها با استفاده از کروماتوگرافی گازی سنجش شد. نتایج نشان داد نانوذرات TiO2 در غلظت 80 میلی­گرم در ­لیتر به طور معنی­داری تکثیر مخمر را افزایش داد. اما بهترین رشد مخمر در حضور ال-کارنیتین مربوط به غلظت‌های 01/0 و 05/0 میلی­گرم در میلی‌لیتر بود. در حالی که HUFA به تنهایی نتوانست تاثیر خوبی بر تکثیر مخمر داشته باشد، اما در کشت ترکیبی HUFA با لسیتین توانست نتایج خوبی را در تکثیر مخمر داشته باشد. همچنین ترکیب نانوذرات و ال-کارنیتین توانست تکثیر سلول‌های مخمر را تحریک کند (05/0P<). بررسی درصد اسیدهای چرب تیمارهای موفق نشان داد در تمامی تیمارها میزان HUFA و PUFA به شدت نسبت به تیمار شاهد بهبود یافت (05/0P<). اما در بررسی میزان زیست­توده، بهترین تیمار انفرادی مربوط به ال-کارنیتین به وزن 67/0 گرم و تیمار ترکیبی HUFA به همراه لسیتین با وزن 75/0 گرم به دست آمد. نتایج این پژوهش می­تواند برای کشت انواع مخمر با توانایی تکثیر کم مورد استفاده قرار گیرد.